Μια άγνωστη στο ευρύ κοινό εταιρεία, με έδρα ένα μικρό χωριό της Ολλανδίας, δουλεύει στο παρασκήνιο για την επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης.
Χάρη στην κυριαρχία της στα συστήματα λιθογραφίας με τα οποία παράγονται τα πιο προηγμένα τσιπ του κόσμου, η ASML είναι σήμερα η μεγαλύτερη εταιρεία της Ευρώπης σε χρηματιστηριακή αξία.
Οι μεγαλύτεροι κατασκευαστές ημιαγωγών –όπως η Intel στις ΗΠΑ, η TSMC στην Ταϊβάν, η Micron στις ΗΠΑ και η SK Hynix στη Νότια Κορέα- περιλαμβάνονται στους αγοραστές των πελώριων μηχανημάτων, των οποίων το κόστος ξεπερνά τα 250 εκατομμύρια δολάρια.
Η ASML ελέγχει σήμερα το 90% της παγκόσμιας αγοράς λιθογραφικού εξοπλισμού, αναφέρει το Reuters. Η Nvidia, πρωτοπόρος στον εξοπλισμό τεχνητής νοημοσύνης, είναι μια από τις εταιρείες που εξαρτώνται από την τεχνολογία της ολλανδικής εταιρείας.
Μονοπώλιο
Οι μηχανές λιθογραφίας χρησιμοποιούν στενές δέσμες φωτός για να χαράξουν σχέδια σε δίσκους πυριτίου που έχουν πρώτα καλυφθεί με φωτοευαίσθητα χημικά.
Και όσο πιο μικρό είναι το μήκος κύματος του φωτός, τόσο μικρότερα είναι τα σχέδια που προκύπτουν. Η σμίκρυνση αυτή αυξάνει τον αριθμό των τρανζίστορ που μπορούν να χωρέσουν σε κάθε τσιπ.
Για τον λόγο αυτό, η βιομηχανία ημιαγωγών χρησιμοποιεί εδώ και καιρό μηχανήματα υπεριώδους ακτινοβολίας, η οποία έχει μικρότερο μήκος κύματος από το ορατό φως.
Τα μηχανήματα EUV της ASML έχουν μέγεθος λεωφορείου (ASML)
Όμως η ASML είναι η μόνη εταιρεία του κόσμου που παράγει μηχανές υπεριώδους εξαιρετικά υψηλής ενέργειας (EUV), των οποίων η ακτινοβολία έχει μήκος κύματος μόλις 13 νανομέτρων.
Συγκριτικά, μια ανθρώπινη τρίχα έχει πάχος μεταξύ 80.000 και 100.000 νανομέτρων.
Τα μηχανήματα EUV, σε μέγεθος λεωφορείου, βασίζονται σε περίπλοκες διατάξεις με λέιζερ, καθρέπτες και μαγνήτες.
Χωρισμένο σε τμήματα, κάθε μηχάνημα απαιτεί για τη μεταφορά του 40 κοντέινερ, τα οποία φορτώνονται σε αεροπλάνα Boeing 747 για να παραδοθούν στους πελάτες.
Για να παράγουν υπεριώδη ακτινοβολία αρκετά υψηλής ενέργειας, ισχυρά λέιζερ εξαερώνουν σταγόνες λιωμένου κασσίτερου που εκτοξεύονται 50.000 φορές το δευτερόλεπτο.
Ένα σύστημα κατόπτρων που κατασκευάζεται από τη γερμανική Carl Zeiss, μια επιφάνειες πιο λείες ακόμα και από τα κάτοπτρα διαστημικών τηλεσκοπίων, κατευθύνουν τις υπεριώδεις ακτίνες στο εσωτερικό του μηχανήματος.
Τα κεντρικά γραφεία της ASML στο Βέλντχοβεν της Ολλανδίας (Reuters)
Η κατακόρυφη αύξηση της ζήτησης για τσιπ λόγω των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη έφερε κέρδη στην ASML, με έδρα το Βέλντχοβεν της Ολλανδίας.
Η εταιρεία είδε την τιμή της μετοχής της να διπλασιάζεται από τον περασμένο Απρίλιο και να αυξάνεται κατά 25% μόνο αυτό τον μήνα.
Η κεφαλαιοποίησή της πρόσφατα ξεπέρασε τα 500 δισ. δολάρια.
Ενώ η ASML αντιμετωπίζει ανταγωνισμό στην αγορά DUV (deep ultraviolet) από τις ιαπωνικές Nikon και Canon και την κινεζική SMEE, ειδικοί εκτιμούν ότι η κυριαρχία της στα προηγμένα τσιπ θα συνεχιστεί για χρόνια, παρά τις προσπάθειες της Κίνας και των ΗΠΑ να την φτάσουν.
