«Το επίδομα ανεργίας πάντα θα υπάρχει και αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει» έσπευσε να καθησυχάσει τους ψηφοφόρους ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, κάνοντας damage control, όπως αποκαλείται στα μανατζερίστικα ο περιορισμός της ζημιάς.
Οι θατσερικής έμπνευσης δηλώσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη ότι αν η ΝΔ κερδίσει τις εκλογές, θα εισηγηθεί προσωπικά την περικοπή του επιδόματος ανεργίας στους δύο μήνες, προκάλεσαν τρικυμία στη γαλάζια παράταξη.
Οι πολιτικοί λαγοί, που εκστομίζουν δημόσια όσα συζητούνται εσωτερικά, στρώνοντας το έδαφος για αντιδημοφιλή μέτρα, είναι πάντα χρήσιμοι στις κυβερνήσεις. Παίρνουν πάνω τους το βάρος της δημόσιας κατακραυγής, απορροφώντας τους κραδασμούς και προστατεύοντας το προφίλ του ηγέτη, που συγκριτικά με τον λαγό εμφανίζεται πιο φιλολαϊκός και μειλίχιος.
Ο σωστός λαγός όμως οφείλει να γνωρίζει τα όρια, ιδίως όταν βρισκόμαστε στην τελική ευθεία προεκλογικής περιόδου. Το πρωθυπουργικό άδειασμα στον κυβερνητικό εκπρόσωπο, ότι δεν θα υπάρχει καμία περικοπή στο επίδομα ανεργίας ήταν μια προσπάθεια επαναφοράς των ορίων, σε επικοινωνιακό τουλάχιστον επίπεδο.
Όμως πίσω από τις κουρτίνες συνεχίζονται ακάθεκτες οι διαδικασίες που «τσιμπολογάνε» τις εισφορές για το επίδομα ανεργίας και τις διοχετεύουν σε άλλες κατευθύνσεις, πέραν των ανέργων.
Πού πηγαίνουν οι εισφορές για την ανεργία;
Η επικαιροποιημένη μελέτη του Πανελληνίου Συλλόγου Υπαλλήλων ΟΑΕΔ – ΠΑΝΣΥΠΟ με θέμα «Ο κρυφός λογαριασμός της ανεργίας», εξετάζει ένα φλέγον και επίκαιρο ζήτημα: πού πηγαίνουν τα χρήματα που καταβάλλουν κάθε μήνα οι εργαζόμενοι από τον μισθό τους, ώστε να έχουν ένα ελάχιστο εισόδημα-γέφυρα, αν και όταν βρεθούν χωρίς δουλειά.
Τα ευρήματα είναι αποκαλυπτικά. Αντλώντας στοιχεία από τις επίσημες εκθέσεις του Ελεγκτικού Συμβουλίου για τα την περίοδο 2023-24 (εκκρεμούν τα οριστικά στοιχεία για το 2025), διαπιστώνει ότι τα χρήματα που καταλήγουν στους ανέργους είναι σημαντικά λιγότερα από τις εισφορές «υπέρ ανεργίας».
Ακολουθώντας τη διαδρομή του χρήματος, δείχνει ότι ένα σεβαστό ποσό, άνω του μισού δισεκατομμυρίου τον χρόνο, εκτρέπεται, νομίμως μεν αλλά όχι απαραίτητα και δικαίως, σε άλλα ταμεία.
Ψίχουλα για τους ανέργους, δισεκατομμύρια στα αποθεματικά
«Ο άνεργος μετρά τα ευρώ. Η κυβέρνηση χρωστά εξηγήσεις για τα δισεκατομμύρια» τονίζει η παρουσίαση της έρευνας. Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά. Τον Ιούνιο του 2023 επιδοτήθηκε το 12,5% των εγγεγραμμένων ανέργων και τον Ιούνιο του 2024 το 13,0%. Αν αφαιρεθούν από τους επιδοτούμενους οι βασικές τουριστικές και αγροτικές εποχικές κατηγορίες, η αναλογία προς το σύνολο των εγγεγραμμένων περιορίζεται στο 11,0% και 11,8% αντίστοιχα. Σε μήνα χαμηλότερης εποχικότητας, ο μη εποχικός πυρήνας της επιδότησης αντιστοιχεί περίπου σε έναν για κάθε εννέα εγγεγραμμένους ανέργους.
Η εισφορά 2% των δημοσίων υπαλλήλωνΟι εργαζόμενοι του Δημοσίου πλήρωσαν 533,39 εκατ. ευρώ μέσα σε δύο χρόνια, από την ειδική εισφορά 2% με τον τίτλο «για την καταπολέμηση της ανεργίας». Συγκεκριμένα πλήρωσαν 258,9 εκατ. το 2023 και 274,5 εκατ. το 2024. Σύμφωνα με τους απολογισμούς του Κρατικού Προϋπολογισμού, τα χρήματα αυτά καταγράφονται στα γενικά έσοδα του κράτους και δεν αποδίδονται χωριστά στη ΔΥΠΑ. Ο ΠΑΝΣΥΠΟ ζητά να δημιουργηθεί Ειδικός Λογαριασμός Ανεργίας με χωριστή καταγραφή εσόδων και εξόδων και ετήσιο δημόσιο απολογισμό.
Για να γίνει κατανοητό το μέγεθος, η μελέτη υπολογίζει ότι το ποσό αυτό θα κάλυπτε 157.342 επιπλέον εξάμηνες επιδοτήσεις των 565 ευρώ τον μήνα. Αντιστοιχεί επίσης στο 19,9% των 2,676 δισ. ευρώ που δόθηκαν σε επιδόματα και δώρα ανεργίας στη διετία. Η ίδια η μελέτη διευκρινίζει ότι πρόκειται για σύγκριση και όχι για χρήματα που είναι ήδη διαθέσιμα, αφού χρειάζεται νομοθετική αλλαγή και πλήρης κοστολόγηση.
Η απαίτηση των 8,7 δισ. και τα αποθεματικά
Στον ισολογισμό της 31.12.2023 η ΔΥΠΑ εμφανίζει απαίτηση 8,695 δισ. ευρώ από τον λογαριασμό του πρώην ΙΚΑ. Το ποσό δεν έχει εκκαθαριστεί οριστικά και πρέπει να συμφωνηθεί με τον e-ΕΦΚΑ. Ο ΠΑΝΣΥΠΟ ζητά εκκαθάριση και χρονοδιάγραμμα απόδοσης όσων οφείλονται. Το Ελεγκτικό Συνέδριο καταγράφει διαθέσιμα 4,049 δισ. ευρώ στο τέλος του 2023, ενώ ο ισολογισμός της ΔΥΠΑ δείχνει 3,741 δισ. στη γραμμή των διαθεσίμων και χωριστά 541 εκατ. σε χρεόγραφα. Η μελέτη ζητά να εξηγηθεί η διαφορά των δύο αποτυπώσεων και να μην θεωρηθούν όλα τα ποσά ελεύθερα προς διανομή.
Κρατικός δανεισμός με τα χρήματα των ανέργων;
Το Ελεγκτικό Συνέδριο σημειώνει ακόμη ότι το Δημόσιο αντλεί πόρους από το Κοινό Κεφάλαιο για βραχυπρόθεσμο δανεισμό, μεταξύ άλλων με repos. Λογαριασμοί της ΔΥΠΑ έχουν μερίδια σε αυτό το κεφάλαιο, όμως οι δημοσιευμένες καταστάσεις δεν δείχνουν πόσα χρήματα προέρχονται από αυτούς. Ο ΠΑΝΣΥΠΟ ζητά να δημοσιοποιηθούν οι όροι, η διάρκεια και η απόδοση.
πηγή: ΕΡΕΥΝΑ ΠΑΝΣΥΠΟ
Οι αυτοαπασχολούμενοι πληρώνουν περισσότερα από όσα παίρνουν
Το 2023 ο ειδικός λογαριασμός των αυτοαπασχολουμένων κατέγραψε 66,97 εκατ. ευρώ εισφορών. Οι παροχές ανεργίας έφτασαν μόλις τα 8,54 εκατ., δηλαδή λιγότερο από 13 ευρώ για κάθε 100 ευρώ εισφορών. Η μελέτη δεν χαρακτηρίζει τη διαφορά ελεύθερο αποθεματικό, αφού λείπει η εικόνα των υπόλοιπων υποχρεώσεων. Ζητά να δημοσιευτεί ο πλήρης λογαριασμός, ώστε να αποτυπωθεί πού κατευθύνθηκαν οι εισφορές, πόσοι άνεργοι αυτοαπασχολούμενοι πήραν βοήθημα και γιατί οι παροχές ανεργίας ήταν τόσο μικρές σε σχέση με όσα εισπράχθηκαν.
Πόσοι άνεργοι υπάρχουν πραγματικά;
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης επικαλέστηκε ανεργία 7,5% της ΕΛΣΤΑΤ για να στηρίξει τον χρονικό περιορισμό του επιδόματος. Η ΕΛΣΤΑΤ όμως καταγράφει με δειγματοληπτική έρευνα, ενώ η ΔΥΠΑ είχε τον Ιούλιο πάνω από 715.00 ανέργους, αριθμό σχεδόν διπλάσιο από τις εκτιμήσεις της ΕΛΣΤΑΤ άτομα. Οι επιδοτούμενοι άνεργοι τον ίδιο μήνα ήταν μόλις οι δύο στους δέκα (148.000). Πάνω από ένας στους δύο (51,9%) είναι μακροχρόνια άνεργοι, δηλαδή εκτός αγοράς εργασίας για τουλάχιστον ένα έτος.
Τι αλλάζει στο επίδομα ανεργίας
Το νέο μοντέλο, που εφαρμόζεται πιλοτικά, αυξάνει τις απαιτούμενες ημέρες ασφάλισης από 125 (100 για τους οικοδόμους) σε 175 μέσα στο τελευταίο 14μηνο. Όποιος αρνηθεί τρεις συνεχόμενες κατάλληλες προσφορές εργασίας χάνει το επίδομα. Το ποσό θα είναι υψηλότερο τους πρώτους μήνες και θα μειώνεται σταδιακά, με τρία μέρη. Το σταθερό δεν εξαρτάται από την προϋπηρεσία, το μεταβλητό υπολογίζεται με βάση την προϋπηρεσία και το ανταποδοτικό με βάση τις μέσες αποδοχές. Ο ΠΑΝΣΥΠΟ ζητά να απαντήσει η κυβέρνηση στη Βουλή για τα χρήματα που εισπράττει και τις προστασία που παρέχει, πριν από οποιαδήποτε μείωση του επιδόματος.
Διαβάστε την πλήρη μελέτη του ΠΑΝΣΥΠΟ
Διαβάστε την πλήρη μελέτη του ΠΑΝΣΥΠΟ «Ο κρυφός λογαριασμός της ανεργίας» ΕΔΩ
in.gr
