Το ρόβερ Curiosity της NASA ανίχνευσε οργανικά μόρια στον Άρη, συμπεριλαμβανομένων χημικών ενώσεων που θεωρούνται ευρέως ως δομικοί λίθοι (building blocks) για την προέλευση της ζωής στη Γη.
Πέντε από τα επτά μόρια που ταυτοποιήθηκαν σε μια ξηρή κοίτη λίμνης κοντά στον Ισημερινό δεν είχαν παρατηρηθεί ποτέ στο παρελθόν στον «κόκκινο πλανήτη». Η ανάλυση, η οποία πραγματοποιήθηκε από το ρομποτικό όχημα, δεν μπορεί να προσδιορίσει εάν οι οργανικές ενώσεις συνδέονται με πιθανή αρχαία ζωή στον Άρη ή αν μεταφέρθηκαν από μετεωρίτες ή σχηματίστηκαν μέσω γεωλογικών διεργασιών. Ωστόσο, όπως γράφει ο Guardian, υποδηλώνουν ότι εάν κάποτε υπήρξε μικροβιακή ζωή στον Άρη, τα χημικά της αποτυπώματα θα πρέπει να παραμένουν εκεί μέχρι σήμερα.
«Πιστεύουμε ότι εξετάζουμε οργανική ύλη που έχει διατηρηθεί στον Άρη για 3,5 δισεκατομμύρια χρόνια», δήλωσε η καθηγήτρια Amy Williams, αστρογεωλόγος στο Πανεπιστήμιο της Φλόριντα και επιστήμονας της αποστολής Curiosity, η οποία ηγήθηκε του πειράματος. «Είναι ζωή; Δεν μπορούμε να το πούμε με βάση αυτές τις πληροφορίες».
Το Curiosity περιηγείται στον κρατήρα Gale και το όρος Sharp από τότε που το ρομπότ προσεδαφίστηκε στον πλανήτη το 2012. Οι συνθήκες στην επιφάνεια είναι σκληρές, με τις θερμοκρασίες να πέφτουν κάτω από τους -100°C τη νύχτα, ενώ η έλλειψη ατμόσφαιρας σημαίνει ότι ο Άρης βομβαρδίζεται από ισχυρή ηλιακή ακτινοβολία. Όμως, στο μακρινό παρελθόν, υγρό νερό έρεε στην επιφάνεια και ο Άρης διέθετε ατμόσφαιρα που τον προστάτευε από την ακτινοβολία.
«Είχε όλες τις προϋποθέσεις για να ξεκινήσει η ζωή εκεί, την ίδια περίοδο που η ζωή ξεκινούσε στη Γη», δήλωσε ο καθηγητής Andrew Coates, πλανητικός επιστήμονας στο Εργαστήριο Διαστημικής Επιστήμης Mullard του University College London, ο οποίος δεν συμμετείχε στα πρόσφατα ευρήματα. «Δεν υπάρχει γνωστός λόγος για τον οποίο δεν θα έπρεπε να έχει ξεκινήσει και στον Άρη».
Ωστόσο, οι επιστήμονες δεν ήταν σίγουροι αν τα χημικά ίχνη ζωής από αυτό το παράθυρο κατοικησιμότητας (window of habitability), περίπου 3,7 έως 4,1 δισεκατομμύρια χρόνια πριν, θα είχαν επιβιώσει μέχρι σήμερα.
«Για πολύ καιρό πιστεύαμε ότι όλη η οργανική ύλη θα είχε υποστεί σοβαρή αποδόμηση από αυτό το σκληρό περιβάλλον ακτινοβολίας», δήλωσε η Williams. «Είναι πραγματικά συναρπαστικό να βλέπουμε ότι μεγάλα, πολύπλοκα υλικά μπορούν να επιβιώσουν στο υπεδαφικό περιβάλλον».
Το ρόβερ χρησιμοποίησε πρόσφατα τα ενσωματωμένα όργανα ανάλυσης για να αναζητήσει και να ανιχνεύσει ενώσεις, συμπεριλαμβανομένου του άνθρακα, που συνδέονται με τη ζωή. Το ρόβερ ταυτοποίησε το βενζοθειοφαίνιο, μια θειούχα χημική ένωση που συχνά μεταφέρεται σε πλανήτες μέσω μετεωριτών. Επίσης, το πείραμα άφησε ενδείξεις για την παρουσία μιας άλλης αζωτούχας οργανικής ένωσης, η οποία φέρει δομή παρόμοια με τους προδρόμους του DNA.
«Υπάρχουν αρκετά στάδια ανάμεσα σε αυτό που βρήκαμε και το DNA», είπε η Williams. «Είναι σίγουρα ένας δομικός λίθος για το πώς κατασκευάζεται το DNA σήμερα. Αλλά είναι πραγματικά μόνο τα τούβλα, όχι το σπίτι. Αυτά τα μόρια μπορούν να παραχθούν και γεωλογικά».
«Το ίδιο υλικό που έπεσε στον Άρη από μετεωρίτες είναι αυτό που έπεσε και στη Γη, και πιθανότατα παρείχε τους δομικούς λίθους για τη ζωή όπως τη γνωρίζουμε στον πλανήτη μας», πρόσθεσε η ίδια.
Τα ευρήματα ενισχύουν τις ελπίδες ότι η καθυστερημένη αποστολή Rosalind Franklin του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), η οποία είναι προγραμματισμένη να εκτοξευθεί το 2028, θα μπορούσε να παράσχει πιο λεπτομερή στοιχεία για τη φύση των οργανικών χημικών στον Άρη. Το ρόβερ θα πραγματοποιήσει γεώτρηση σε βάθος 2 μέτρων και θα είναι εξοπλισμένο για τη διεξαγωγή πιο εξελιγμένων δοκιμών με στόχο την αξιολόγηση της προέλευσης αυτών των ενώσεων.
Τα ευρήματα δημοσιεύονται στο περιοδικό Nature Communications.
