Σε μια αγορά εργασίας όπου η συχνή αλλαγή εργοδότη θεωρείται συχνά προϋπόθεση εξέλιξης, υπάρχουν εργαζόμενοι που επέλεξαν να μείνουν για πάνω από δέκα χρόνια στην ίδια δουλειά.
Στην εποχή όπου η αλλαγή εργασίας παρουσιάζεται συχνά ως ένδειξη φιλοδοξίας και επαγγελματικής εξέλιξης, υπάρχουν άνθρωποι που ακολούθησαν έναν διαφορετικό δρόμο. Έμειναν στην ίδια δουλειά για μια δεκαετία ή και περισσότερο.
Δεν άλλαξαν εταιρεία κάθε λίγα χρόνια, δεν αναζήτησαν συνεχώς το επόμενο βήμα και δεν θεώρησαν ότι η παραμονή στο ίδιο περιβάλλον σημαίνει απαραίτητα στασιμότητα.
Για κάποιους ήταν επιλογή. Για άλλους ήταν η ανάγκη για σταθερότητα σε μια περίοδο μεγάλων αλλαγών στην αγορά εργασίας. Για όλους, όμως, η πολυετής παραμονή σε έναν χώρο δημιούργησε μια ιδιαίτερη σχέση με τη δουλειά, τους ανθρώπους και τον ίδιο τους τον εαυτό.
Τέσσερις εργαζόμενοι μιλούν για το τι σημαίνει να περνούν πάνω από δέκα χρόνια στην ίδια θέση, στον ίδιο χώρο, με τους ίδιους ανθρώπους.
«Όταν ξεκίνησα, δεν φανταζόμουν ότι θα περάσουν 15 χρόνια»
Ο Δημήτρης, 46 ετών, εργάζεται στην ίδια κατασκευαστική εταιρεία εδώ και 15 χρόνια. Όταν ξεκίνησε, πίστευε ότι θα ήταν απλώς ένας σταθμός στην επαγγελματική του πορεία.
«Δεν μπήκα με τη σκέψη ότι θα μείνω για πάντα. Όπως όλοι, έτσι κι εγώ έλεγα ότι κάποια στιγμή θα κάνω το επόμενο βήμα. Πίστευα ότι θα αποκτούσα λίγη εμπειρία και μετά θα έψαχνα κάτι διαφορετικό, ίσως με περισσότερες προοπτικές ή καλύτερες αποδοχές».
Τα χρόνια πέρασαν διαφορετικά από όσο περίμενε.
«Στην αρχή κοιτάς τη δουλειά σαν κάτι προσωρινό. Μετά αρχίζεις να γνωρίζεις τους ανθρώπους, να μαθαίνεις καλύτερα το αντικείμενο, να αποκτάς εμπειρία. Κάποια στιγμή συνειδητοποιείς ότι έχεις χτίσει μια ολόκληρη διαδρομή εκεί. Οι άνθρωποι σε εμπιστεύονται, ξέρουν πώς δουλεύεις και εσύ αισθάνεσαι ότι αποτελείς μέρος μιας ομάδας που εξελίχθηκε μαζί σου».
Ο ίδιος θεωρεί ότι η παραμονή δεν σημαίνει απαραίτητα έλλειψη φιλοδοξίας.
«Υπάρχει η αντίληψη ότι αν μένεις πολλά χρόνια κάπου, δεν εξελίσσεσαι. Δεν είναι πάντα έτσι. Μπορείς να αλλάζεις μέσα στον ίδιο χώρο. Να παίρνεις περισσότερες ευθύνες, να μαθαίνεις νέα πράγματα, να γίνεσαι καλύτερος. Κάθε χρονιά έρχεται με διαφορετικές απαιτήσεις και διαφορετικές προκλήσεις. Αν έχεις διάθεση να εξελιχθείς, μπορείς να το κάνεις χωρίς να αλλάζεις απαραίτητα εργοδότη».
Ωστόσο παραδέχεται ότι μετά από τόσα χρόνια η σκέψη της αλλαγής γίνεται πιο δύσκολη.
«Όσο περνά ο καιρός, αφήνεις πίσω σου μια ολόκληρη πραγματικότητα. Δεν αλλάζεις μόνο δουλειά. Αλλάζεις συνήθειες, ανθρώπους, καθημερινότητα. Όταν έχεις περάσει τόσα χρόνια σε έναν χώρο, κάθε απόφαση ζυγίζεται διαφορετικά. Δεν φοβάσαι το καινούργιο, αλλά σκέφτεσαι και όλα όσα έχεις χτίσει μέχρι σήμερα, τις σχέσεις που δημιούργησες και την εμπειρία που απέκτησες».
«Η δουλειά έγινε κομμάτι της ζωής μου»
Η Άννα, 44 ετών, εργάζεται ως υπάλληλος σε σούπερ μάρκετ και βρίσκεται στην ίδια θέση εδώ και 10 χρόνια. Για εκείνη, το πιο σημαντικό στοιχείο αυτής της διαδρομής είναι οι σχέσεις που δημιουργήθηκαν.
«Όταν είσαι τόσα χρόνια κάπου, οι συνάδελφοί σου δεν είναι απλώς άνθρωποι που βλέπεις κάθε μέρα. Γίνονται κομμάτι της ζωής σου. Έχουμε περάσει μαζί δύσκολες περιόδους, απαιτητικές μέρες, αλλά και στιγμές που χαρήκαμε με μικρά πράγματα. Υπάρχει μια οικειότητα που χτίζεται με τον χρόνο και δύσκολα δημιουργείται από την αρχή σε ένα νέο περιβάλλον».
Έχει ζήσει αλλαγές, δυσκολίες, περιόδους πίεσης αλλά και στιγμές που επιβεβαίωσαν την επιλογή της.
«Υπήρχαν φορές που κουράστηκα. Είναι φυσιολογικό. Όταν κάνεις κάτι για πολλά χρόνια, υπάρχουν στιγμές που αναρωτιέσαι αν θέλεις κάτι διαφορετικό. Ειδικά σε μια δουλειά με καθημερινή επαφή με τον κόσμο, υπάρχουν μέρες που η πίεση είναι μεγάλη. Όμως υπάρχουν και στιγμές που βλέπεις την αξία αυτού που κάνεις και νιώθεις ότι έχεις αποκτήσει τη δική σου θέση μέσα στον χώρο».
Ωστόσο, θεωρεί ότι η εμπειρία που αποκτά κάποιος μέσα στον ίδιο χώρο έχει μεγάλη αξία.
«Μετά από δέκα χρόνια δεν είσαι ο ίδιος εργαζόμενος που ήσουν στην αρχή. Έχεις αλλάξει, έχεις ωριμάσει, έχεις μάθει. Ξέρεις καλύτερα πώς να αντιμετωπίζεις δύσκολες καταστάσεις, πώς να συνεργάζεσαι με τους άλλους και πώς να ανταποκρίνεσαι στις απαιτήσεις της δουλειάς. Αυτή η εμπειρία είναι κάτι που κερδίζεται μόνο με τον χρόνο».
«Στην αρχή φοβόμουν ότι θα μείνω πίσω»
Ο Γιάννης, 41 ετών, εργάζεται ως καθηγητής στο ίδιο φροντιστήριο εδώ και 11 χρόνια. Η δική του σχέση με τη δουλειά πέρασε από διάφορες φάσεις.
«Υπήρχαν στιγμές που σκεφτόμουν ότι ίσως έχω μείνει πίσω. Έβλεπα φίλους να αλλάζουν δουλειές, να δοκιμάζουν νέα πράγματα και αναρωτιόμουν αν εγώ κάνω το σωστό. Όταν συγκρίνεις τη δική σου πορεία με των άλλων, είναι εύκολο να αμφιβάλλεις για τις επιλογές σου, ειδικά όταν ακούς συνεχώς ότι η αλλαγή είναι ο μόνος δρόμος για να εξελιχθείς».
Με τον χρόνο, όμως, άλλαξε ο τρόπος που βλέπει την επαγγελματική πορεία.
«Κατάλαβα ότι δεν υπάρχει ένας δρόμος που να ταιριάζει σε όλους. Για κάποιον μπορεί η αλλαγή να είναι απαραίτητη. Για κάποιον άλλο μπορεί να είναι πιο σημαντικό να χτίσει κάτι σταθερό. Στον δικό μου χώρο, κάθε σχολική χρονιά είναι διαφορετική, γιατί αλλάζουν οι μαθητές, οι ανάγκες τους και οι προκλήσεις που αντιμετωπίζεις μέσα στην τάξη».
Η παραμονή του στην ίδια δουλειά τού έδωσε κάτι που θεωρεί σημαντικό: γνώση.
«Μετά από τόσα χρόνια δεν κάνεις απλώς μια δουλειά. Γνωρίζεις τις διαδικασίες, τους ανθρώπους, τις δυσκολίες. Μπορείς να προβλέψεις προβλήματα πριν εμφανιστούν. Έχεις μάθει πώς να προσεγγίζεις διαφορετικούς χαρακτήρες μαθητών και να προσαρμόζεις τον τρόπο διδασκαλίας σου ανάλογα με τις ανάγκες τους».
Παράλληλα, όμως, δεν αποκλείει το ενδεχόμενο αλλαγής.
«Το ότι έμεινα 11 χρόνια δεν σημαίνει ότι θα μείνω άλλα 20. Απλώς μέχρι σήμερα αυτή η επιλογή είχε νόημα για μένα. Αν κάποια στιγμή προκύψει κάτι που θα με εξελίξει πραγματικά, θα το σκεφτώ. Αλλά δεν πιστεύω ότι η αλλαγή αξίζει μόνο και μόνο για να πεις ότι άλλαξες δουλειά».
«Η σταθερότητα είχε αξία για μένα»
Η Κατερίνα, 39 ετών, συμπληρώνει 14 χρόνια στην ίδια εταιρεία. Εργάζεται ως ταμίας. Για εκείνη, η επιλογή να μείνει είχε να κάνει κυρίως με την ισορροπία που κατάφερε να δημιουργήσει.
«Κάποια στιγμή στη ζωή σου δεν κοιτάς μόνο τον μισθό ή τον τίτλο. Κοιτάς και αν η δουλειά σου επιτρέπει να έχεις μια φυσιολογική καθημερινότητα, χωρίς άγχος και προβλήματα».
Η ίδια θυμάται ότι αρκετές φορές άκουσε από ανθρώπους γύρω της ότι «πρέπει να φύγει για να προχωρήσει».
«Υπάρχει μια πίεση ότι πρέπει συνέχεια να κυνηγάς κάτι άλλο. Ότι αν είσαι πολλά χρόνια κάπου, κάτι δεν κάνεις σωστά».
Για εκείνη, όμως, η εξέλιξη δεν μετριέται μόνο με αλλαγές.
«Έχω δει ανθρώπους να αλλάζουν συνεχώς δουλειές και να μην είναι ευχαριστημένοι. Εγώ μέσα σε αυτά τα χρόνια έχω μάθει πράγματα που δεν θα μάθαινα αν έφευγα κάθε τρία χρόνια. Η εμπειρία που αποκτάς όταν μένεις σε έναν χώρο για μεγάλο διάστημα είναι διαφορετική. Έχεις την ευκαιρία να δεις πώς εξελίσσεται μια εταιρεία, να αντιμετωπίσεις διαφορετικές καταστάσεις και να αποκτήσεις γνώσεις που χτίζονται μόνο με τον χρόνο».
Η μεγαλύτερη αλλαγή, όπως λέει, είναι ότι πλέον γνωρίζει καλά τον εαυτό της.
«Ξέρω τι μπορώ να προσφέρω, ξέρω πώς λειτουργώ και ξέρω τι θέλω από ένα εργασιακό περιβάλλον. Δεν αισθάνομαι ότι πρέπει να αποδείξω κάτι σε κανέναν. Αυτό που με ενδιαφέρει πλέον είναι να κάνω σωστά τη δουλειά μου και να βρίσκομαι σε ένα περιβάλλον όπου υπάρχει αμοιβαίος σεβασμός και εμπιστοσύνη.»
