Την επίτευξη συμφωνίας με τη Δανία και τη Γροιλανδία για την ασφάλεια του στρατηγικής σημασίας νησιού της Αρκτικής ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ, βάζοντας –τουλάχιστον προς το παρόν– τέλος σε μήνες έντασης που είχαν προκαλέσει οι επανειλημμένες αναφορές του στην απόκτηση της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ.
Η συμφωνία προβλέπει σημαντική ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Γροιλανδία, χωρίς να αλλάζει το καθεστώς κυριαρχίας του νησιού, ενώ θέτει περιορισμούς στη δυνατότητα αντίπαλων χωρών να αποκτήσουν στρατιωτική παρουσία ή να πραγματοποιήσουν επενδύσεις σε ευαίσθητους τομείς.
Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι η συμφωνία δεν έχει ημερομηνία λήξης και εξασφαλίζει στην Ουάσινγκτον μακροχρόνια δυνατότητα στρατιωτικής δράσης στο νησί για την προστασία της Γροιλανδίας και των ΗΠΑ.
«Συνεργαστήκαμε με εκπροσώπους της Δανίας και της Γροιλανδίας ώστε να διασφαλίσουμε ότι οι ΗΠΑ θα έχουν για πάντα κάθε δυνατότητα να κάνουν ό,τι απαιτείται στη Γροιλανδία προκειμένου να διαφυλάξουν και να υπερασπιστούν την ασφάλεια της Γροιλανδίας, καθώς και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής», ανέφερε.
«Καμία βάση από αντίπαλο των ΗΠΑ»
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στον αποκλεισμό στρατιωτικής ή άλλης στρατηγικής παρουσίας χωρών που η Ουάσινγκτον θεωρεί αντιπάλους της.
«Στο εξής, κανείς αντίπαλος των ΗΠΑ δεν θα μπορέσει ουδέποτε να έχει βάση στη Γροιλανδία, να έχει στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία ή να πραγματοποιήσει επενδύσεις ευαίσθητου χαρακτήρα στη Γροιλανδία, χωρίς τη ρητή γραπτή έγκρισή μας», δήλωσε ο Τραμπ.
Αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ διευκρίνισε ότι οι προβλέψεις αφορούν ιδιαίτερα την Κίνα και τη Ρωσία, οι οποίες δεν θα μπορούν να δημιουργήσουν βάσεις ή να αναπτύξουν στρατεύματα στο νησί, ενώ προβλέπονται μηχανισμοί για την αποτροπή επενδύσεών τους σε ευαίσθητους τομείς.
Η συμφωνία δίνει επίσης στις ΗΠΑ τη δυνατότητα να διευρύνουν τη στρατιωτική παρουσία τους ανάλογα με τις ανάγκες, αν και δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί εάν και πόσες νέες αμερικανικές βάσεις πρόκειται να δημιουργηθούν. Οι ΗΠΑ διαθέτουν ήδη εκτεταμένα δικαιώματα στρατιωτικής πρόσβασης στη Γροιλανδία βάσει της αμυντικής συμφωνίας του 1951.
Φρεντέρικσεν: «Καλή συμφωνία για το ΝΑΤΟ και την Ευρώπη»
Την επίτευξη συμφωνίας επιβεβαίωσαν τόσο η Δανία όσο και η Γροιλανδία, με την πρωθυπουργό της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, να χαιρετίζει την εξέλιξη.
«Χαιρετίζω την προοπτική μιας καλής συμφωνίας για τη Γροιλανδία, το Βασίλειο της Δανίας και τις ΗΠΑ», ανέφερε, προσθέτοντας ότι θα είναι «καλή για το ΝΑΤΟ και την Ευρώπη».
Η Φρεντέρικσεν υπογράμμισε ότι η συμφωνία αναγνωρίζει την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του Βασιλείου της Δανίας, καθώς και το δικαίωμα του λαού της Γροιλανδίας στην αυτοδιάθεση. Η διατήρηση της δανικής κυριαρχίας επιβεβαιώνεται και από τις διαθέσιμες πληροφορίες για τους όρους της συμφωνίας.
Θετικά τοποθετήθηκε και ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, δηλώνοντας ότι ο συμβιβασμός «εγγυάται και ενισχύει την ασφάλεια της Γροιλανδίας, του Βασιλείου της Δανίας, των ΗΠΑ και της δυτικής συμμαχίας».
Όπως πρόσθεσε, η συμφωνία «αναγνωρίζει τα συμφέροντα της Γροιλανδίας και τη θέση μας στη διεθνή συνεργασία».
Από τις απειλές προσάρτησης στη συμφωνία
Η εξέλιξη έρχεται έπειτα από μήνες έντασης στις σχέσεις της Ουάσινγκτον με την Κοπεγχάγη και το Νουούκ. Ο Τραμπ είχε επανειλημμένα εκφράσει την επιθυμία του να αποκτήσουν οι ΗΠΑ τον έλεγχο της Γροιλανδίας, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις στη Δανία, στη Γροιλανδία και στην Ευρώπη.
Η νέα συμφωνία αφήνει τη Γροιλανδία υπό το Βασίλειο της Δανίας, αλλά διευρύνει σημαντικά τον ρόλο των ΗΠΑ στην άμυνα και την ασφάλεια του νησιού, το οποίο έχει αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη γεωστρατηγική σημασία λόγω του αυξανόμενου ανταγωνισμού στην Αρκτική.
Η επίσημη υπογραφή της συμφωνίας αναμένεται την επόμενη εβδομάδα στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.
