Εδώ και πολύ καιρό, ολόκληρη η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια σοβαρή κρίση στον τομέα των ακινήτων.
Σε όλη τη γηραιά ήπειρο, σύμφωνα με την πρώτη έκθεση της ΕΕ για τη στεγαστική κρίση, υπάρχει ανάγκη για 10 εκατομμύρια νέες κατοικίες, μεταρρυθμίσεις, επενδύσεις και καινοτομίες που θα μπορούσαν να κάνουν τη στέγαση πιο προσιτή για τους νέους, τις οικογένειες και τους εργαζόμενους σε όλη την Ευρώπη.
Η έλλειψη διαμερισμάτων στις μεγάλες πόλεις έχει αυξήσει τόσο πολύ την πίεση στις εκάστοτε κυβερνήσεις που αναζητούν τρόπους προκειμένου να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα, που εκτός από την έλλειψη κατοικιών, έχει να αντιμετωπίσει και την αύξηση των τιμών στα ενοίκια.
Ενοικιαστές και κόστος στέγασης στην Ευρώπη
Οι τιμές των κατοικιών σε ολόκληρη την Ευρώπη έχουν αυξηθεί κατά 60% και τα ενοίκια κατά 30% τα τελευταία 15 χρόνια, ενώ ο αριθμός των αδειών οικοδόμησης έχει μειωθεί κατά 20%.
Πρόκειται στην ουσία για μια διπλή κρίση που δεν έχει καταφέρει να επιλύσει κανένα κράτος στην Ευρώπη.
Η Γερμανία είναι η χώρα με τον μεγαλύτερο αριθμό ενοικιαστών στην Ευρώπη. Τα πιο ακριβά ενοίκια στην Ευρώπη καταγράφονται στην Ελβετία, στην Ισλανδία και στο Λουξεμβούργο, με την Ιρλανδία να ηγείται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε κόστος στέγασης.
Τα δυσανάλογα κόστη στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα πάλι έχουμε και τα δύο. Οι ενοικιαστές ανέρχονται περίπου στο 30% έως 30,4% του πληθυσμού ή των νοικοκυριών, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat. Επίσης, το κόστος στέγασης στην Ελλάδα είναι το υψηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως ποσοστό του διαθέσιμου εισοδήματος.
Τα ελληνικά νοικοκυριά δαπανούν κατά μέσο όρο το 34,6% έως 36% του εισοδήματός τους για έξοδα σπιτιού (ενοίκιο/δόση, λογαριασμοί, συντήρηση), τη στιγμή που ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι μόλις 18,9%.
Σύμφωνα με τα τελευταία επίσημα στοιχεία της Εurostat, για ένα διαμέρισμα με δύο κρεβατοκάμαρες, η μέση ζητούμενη τιμή στις Βρυξέλλες, σε καλή συνοικία που ζουν οι υπάλληλοι της ΕΕ, είναι 1450 ευρώ, με τιμές του 2025. Με βάση τον πληθωρισμό, οι ειδικοί του ETUI υπολόγισαν ότι φέτος έχει 1476 ευρώ.
Ο κατώτατος μισθός στις Βρυξέλλες είναι 2.112 ευρώ – σχεδόν το 70% του ενοικίου σε μια καλή περιοχή.
Στην Αθήνα η τιμή ενός αντίστοιχου διαμερίσματος (νεόδμητο, ευάερο, ευήλιο και κυρίως σε καλή περιοχή) κοστίζει 1500 ευρώ, με βάση πάντα τους επίσημους υπολογισμούς της Eurostat. Λαμβάνοντας υπόψιν τον πληθωρισμό ενοικίων, η τιμή έχει ήδη ανέβει στα 1570 ευρώ.
Με τον κατώτατο μισθό στην Ελλάδα – με βάση τα τελευταία στοιχεία της Eurostat – στα 1027 ευρώ (υπολογισμένο σε 12μηνη βάση), το κόστος ενός τέτοιου διαμερίσματος ανέρχεται στο 153% του κατώτατου μισθού.
Στο ενοίκιο το 35,5% του διαθέσιμου εισοδήματος
Το ποσό που δαπανούν οι ενοικιαστές στην Ελλάδα αναδεικνύει το μέγεθος του προβλήματος, ειδικά αν ληφθεί υπ’ όψιν ο μέσος όρος στις χώρες της Ευρωζώνης, ο οποίος περιορίζεται μόλις στο 19,2%.
Σχεδόν τρεις στους δέκα Έλληνες (28,9% του πληθυσμού) ζουν σήμερα σε νοικοκυριά όπου τα έξοδα για το σπίτι -δηλαδή το ενοίκιο ή η δόση του δανείου, μαζί με τους λογαριασμούς ενέργειας και τα κοινόχρηστα- ξεπερνούν το 40% των μηνιαίων εσόδων τους.
Για να γίνει κατανοητό το μέγεθος της απόκλισης από την ευρωπαϊκή κανονικότητα, αρκεί να αναφέρουμε ότι στην Ευρωζώνη το αντίστοιχο ποσοστό είναι μόλις 8,2%. Η κατάσταση παίρνει χαρακτηριστικά κοινωνικής τραγωδίας στα χαμηλότερα εισοδηματικά κλιμάκια.
Η έρευνα του ινστιτούτου ETUΙ, για λογαριασμό της Συνομοσπονδίας Ευρωπαϊκών Συνδικάτων – ETUC, αποτυπώνει τη δυσαναλογία κατώτατου μισθού και ενοικίων στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Ένα εντυπωσιακό αλλά όχι εντελώς αναπάντεχο εύρημα, είναι ότι η Αθήνα είναι αναλογικά ακριβότερη από το τις Βρυξέλες, το Βερολίνο, τη Μαδρίτη, ακόμα και το Παρίσι.
Τα στοιχεία του ΕΤUI για τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες προέρχονται από την ετήσια έρευνα ενοικίων της Εurostat. Η έρευνα προορίζεται για τον υπολογισμό του κόστους ζωής των διοικητικών υπαλλήλων των ευρωπαϊκών θεσμών, σε όλες τις πόλεις που διατηρεί γραφεία η ΕΕ, ώστε να υπάρχει ισότητα στις αμοιβές.
Η χώρα με τον μεγαλύτερο αριθμό ενοικιαστών
Η Γερμανία είναι η χώρα με τους περισσότερους ενοικιαστές στην Ευρώπη, γεγονός που μεγιστοποιεί το πρόβλημα.
Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, δεσμεύτηκε να δημιουργήσει έναν κρατικό φορέα αφιερωμένο στην κατασκευή οικονομικά προσιτών κατοικιών.
Αυτό θα συνοδεύεται από έναν νόμο που θα σταματά τα σχέδια της δημοτικής αρχής του Βερολίνου να μετατρέψει ορισμένα ιδιωτικά ακίνητα προς ενοικίαση (η Γερμανία είναι γνωστή για τις μεγάλες ιδιωτικές εταιρείες ενοικίασης που διαχειρίζονται χιλιάδες κατοικίες) σε δημόσιες κατοικίες.
Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση λέει ότι αυτό θα μπορούσε να εμποδίσει την ιδιωτική κατασκευή. Υπάρχουν αμφιβολίες ως προς την αποτελεσματικότητα αυτών των προτεινόμενων μέτρων.
Η κατασκευή νέων κατοικιών στη Γερμανία έχει σταματήσει εδώ και χρόνια.
Σύμφωνα με την Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία, κατασκευάστηκαν 206.600 κατοικίες το 2025, 45.000 λιγότερες από το προηγούμενο έτος και οι χαμηλότερες από το 2012.
Φέτος, ο αριθμός αυτός αναμένεται να μειωθεί ακόμη περισσότερο στις 185.000, σύμφωνα με έκθεση που δημοσιεύθηκε την περασμένη εβδομάδα από το Ινστιτούτο Ifo. Αυτή η έλλειψη, σε συνδυασμό με την αύξηση του πληθυσμού στις μεγάλες πόλεις, έχει οδηγήσει σε αύξηση των ενοικίων.
Προσθέστε σε αυτό τον πόλεμο με το Ιράν , ο οποίος έχει αυξήσει το κόστος κατασκευής και τα επιτόκια, αυξάνοντας το κόστος δανεισμού.
