Από τα τετράδια και τα μολύβια μέχρι την τσάντα και την κασετίνα, η επιστροφή στα θρανία έχει και φέτος το δικό της κόστος. Πόσο βαθιά πρέπει να βάλουν το χέρι στην τσέπη οι γονείς και πώς αντιμετωπίζουν τις αυξημένες ανάγκες;
Ώρα για το πρώτο κουδούνι της νέας σχολικής χρονιάς, και οι οικογένειες επιστρέφουν στην καθιερωμένη λίστα του Σεπτεμβρίου: τετράδια, μολύβια, στυλό, κασετίνες, μαρκαδόροι, μπλοκ ζωγραφικής και, για όσους χρειάζονται καινούργιο εξοπλισμό, σχολική τσάντα, παγούρι και τσαντάκι φαγητού.
Η σχολική χρονιά 2026-2027 ξεκινά και, όπως κάθε χρόνο, η επιστροφή στα θρανία συνοδεύεται από ένα επιπλέον έξοδο για τον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Η φετινή εικόνα της αγοράς έχει μια διπλή ανάγνωση: από τη μία, οι τιμές στα βασικά σχολικά είδη κινούνται σε γενικές γραμμές κοντά στα περσινά επίπεδα. Από την άλλη, το τελικό ποσό που θα πληρώσει μια οικογένεια μπορεί να διαφέρει σημαντικά, ανάλογα με την ηλικία του παιδιού, τη σχολική λίστα, αλλά και το αν θα επιλεγούν οικονομικά ή επώνυμα προϊόντα.
Από 100 ευρώ και πάνω η βασική λίστα
Σύμφωνα με έρευνα τιμών της αγοράς που πραγματοποίησε το ERTNews Radio 105,8, το κόστος για τα βασικά σχολικά είδη υπολογίζεται φέτος περίπου στα 100 έως 120 ευρώ ανά παιδί. Στο ποσό αυτό, ωστόσο, δεν περιλαμβάνονται η σχολική τσάντα, το τσαντάκι φαγητού και το παγούρι.
Αυτό σημαίνει ότι μια οικογένεια που χρειάζεται να αγοράσει καινούργια τσάντα και τον υπόλοιπο εξοπλισμό μπορεί εύκολα να ξεπεράσει τα 150 ευρώ για ένα παιδί, ενώ για δύο παιδιά το ποσό μπορεί να διπλασιαστεί.
Οι τιμές παρουσιάζουν μεγάλη διακύμανση. Μια σχολική τσάντα μπορεί να ξεκινά περίπου από τα 15 ευρώ και να φτάνει ή και να ξεπερνά τα 70-100 ευρώ, ανάλογα με την εταιρεία, το σχέδιο και τον τύπο της. Σε καταστήματα της αγοράς, για παράδειγμα, βρίσκονται τσάντες πλάτης γύρω στα 25-30 ευρώ, ενώ επώνυμες επιλογές μπορεί να κοστίζουν 70 ευρώ και άνω.
Ο «τιμοκατάλογος» της φετινής σχολικής λίστας
Ενδεικτικά, οι τιμές που καταγράφονται στην αγορά διαμορφώνονται ως εξής:
- Η σχολική τσάντα κοστίζει από 15 έως και 100 ευρώ.
- Το κλασικό μπλε τετράδιο 50 φύλλων αρχίζει από 0,49.
- Το τετράδιο μαθηματικών κυμαίνεται από 1,59 έως και 2,5 ευρώ.
- Το τετράδιο έκθεσης από 80 λεπτά έως και 2 ευρώ.
- Το τετράδιο σπιράλ 2 θεμάτων αρχίζει από 1 ευρώ αλλά μπορεί να φτάσει και τα 8€.
- Το μπλοκ ακουαρέλας κοστίζει από 2,25 έως και 15€ με μέση τιμή τα 3,5 ευρώ.
- Ένα σετ 12 μαρκαδόρων και ένα σετ πινέλων αρχίζουν από 2,5 και μπορούν να φτάσουν έως και τα 10 ευρώ.
Στις 31 Αυγούστου το υπουργείο Ανάπτυξης ανακοίνωσε την έναρξη της «Εθνικής Πρωτοβουλίας Μείωσης Τιμών», η οποία περιλαμβάνει και σχολικά είδη. Συγκριμένα, 405 κωδικοί σχολικών ειδών εντάσσονται στην πρωτοβουλία, με μειώσεις τιμών από 5% έως και 36%.
Την ίδια στιγμή, όμως, η εικόνα των τελευταίων ετών εξακολουθεί να βαραίνει την τσέπη των οικογενειών. Τα βασικά είδη μπορεί να εμφανίζουν φέτος σταθερότητα, όμως η τελική δαπάνη δεν καθορίζεται από ένα μόνο προϊόν. Είναι το άθροισμα δεκάδων μικρών αγορών που γίνονται μέσα σε λίγες ημέρες.
Και εκεί βρίσκεται, για πολλούς γονείς, το πραγματικό πρόβλημα: όχι τόσο η τιμή ενός τετραδίου ή ενός στυλό, αλλά ο λογαριασμός που προκύπτει όταν η σχολική λίστα συμπληρωθεί ολόκληρη.
«Το 24% ΦΠΑ επιβαρύνει και τον επαγγελματία και τον πελάτη»
Στα βιβλιοπωλεία και τα καταστήματα σχολικών ειδών η κίνηση αυξάνεται όσο πλησιάζει η έναρξη της σχολικής χρονιάς, με τους γονείς να αναζητούν τετράδια, γραφική ύλη, είδη ζωγραφικής και τον υπόλοιπο εξοπλισμό.
Η διαφορά, όπως φαίνεται και από τις τιμές της αγοράς, βρίσκεται κυρίως στις επιλογές. Μια οικογένεια μπορεί να κινηθεί με μια πολύ αυστηρή βασική λίστα και να περιορίσει σημαντικά το κόστος ή να επιλέξει επώνυμα προϊόντα, αυξάνοντας αντίστοιχα τον τελικό λογαριασμό.
Η εικόνα από την αγορά δεν επιβεβαιώνει, τουλάχιστον στα βασικά σχολικά είδη, μια νέα σημαντική ανατίμηση. Όπως εξηγεί η Φούλη Χρήστου, ιδιοκτήτρια φωτοτυπείου και καταστήματος χαρτικής και γραφικής ύλης στον Νέο Κόσμο, οι τιμές που βλέπει από τους προμηθευτές της έχουν παραμείνει στα περσινά επίπεδα.
«Στα βασικά σχολικά είδη, όπως τα τετράδια, τα μολύβια, οι γόμες και η γραφική ύλη, οι τιμές φέτος είναι πάνω-κάτω ίδιες με πέρυσι. Δεν έχει αλλάξει κάτι ιδιαίτερα. Υπάρχουν βέβαια και οικονομικές και ακριβότερες επιλογές, τόσο στα σχολικά είδη όσο και στις τσάντες, οπότε ο κάθε γονιός μπορεί να επιλέξει ανάλογα με το ποσό που μπορεί να διαθέσει», λέει η ίδια.
Για έναν μαθητή του Δημοτικού, η βασική σχολική λίστα, χωρίς την τσάντα, δεν φαίνεται να αποτελεί ένα ιδιαίτερα μεγάλο έξοδο μεμονωμένα. Όταν όμως προστίθενται τσάντες, κασετίνες και όλα τα υπόλοιπα, το τελικό ποσό μπορεί να αυξηθεί αισθητά.
«Για έναν μαθητή Δημοτικού, αν μιλάμε μόνο για τη σχολική λίστα, το κόστος μπορεί να είναι περίπου 30 με 40 ευρώ, χωρίς την τσάντα. Στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο όμως δεν υπάρχει ένα συγκεκριμένο ποσό, γιατί κάθε καθηγητής μπορεί να ζητήσει διαφορετικά πράγματα. Εκεί χρειάζονται περισσότερα τετράδια, αλλά και υλικά για τα εικαστικά, όπως συγκεκριμένες ακουαρέλες, μαρκαδόροι ή λαδοπαστέλ, που μπορούν να προσθέσουν ένα επιπλέον κόστος», σημειώνει.
Η διαφορά, όπως περιγράφει, δεν βρίσκεται μόνο στις τιμές των προϊόντων, αλλά και στις επιλογές που κάνει κάθε οικογένεια. Στο ίδιο κατάστημα μπορεί να βρεθεί ένα οικονομικό τετράδιο ή μια πιο ακριβή, επώνυμη επιλογή, με τους γονείς να προσαρμόζουν τις αγορές τους στις δυνατότητές τους.
«Υπάρχουν γονείς που κοιτούν πολύ προσεκτικά τις τιμές και ζητούν μόνο τα βασικά και άλλοι που θα σου πουν “βάλε μου το καλύτερο”. Γι’ αυτό προσπαθώ να έχω διαφορετικές επιλογές, και οικονομικές και ακριβότερες, ώστε να μπορεί ο καθένας να κινηθεί σύμφωνα με το budget του», λέει η κ. Χρήστου.
Είναι τα μεγάλα καταστήματα πάντα πιο φθηνά;
Υπάρχει, ωστόσο, και ένας ακόμη παράγοντας που επηρεάζει τις επιλογές των γονέων: η πεποίθηση ότι οι μεγάλες αλυσίδες και τα πολυκαταστήματα μπορούν να προσφέρουν αναγκαστικά χαμηλότερες τιμές. Η εικόνα που έχει από την αγορά η κ. Χρήστου είναι διαφορετική.
«Πολλοί γονείς θεωρούν ότι αν πάνε σε ένα μεγάλο κατάστημα ή σε ένα μεγάλο πολυκατάστημα, θα βρουν τα σχολικά είδη φθηνότερα. Αυτό όμως δεν είναι απαραίτητα αλήθεια. Δεν σημαίνει ότι επειδή ένα κατάστημα είναι μεγάλο, έχει και τις χαμηλότερες τιμές. Υπάρχουν προϊόντα που μπορεί να τα βρεις στην ίδια τιμή ή ακόμη και ακριβότερα. Γι’ αυτό καλό είναι ο γονιός να κάνει έρευνα αγοράς και να συγκρίνει πριν αγοράσει, αντί να θεωρεί δεδομένο ότι το μεγάλο κατάστημα είναι και το πιο οικονομικό».
Συνεχίζει η ίδια: «Εμείς προσπαθούμε να έχουμε διαφορετικές επιλογές, ώστε να μπορεί ο γονιός να βρει και κάτι οικονομικό και κάτι πιο ακριβό, ανάλογα με το τι χρειάζεται. Δεν είναι όλα τα προϊόντα ίδια και δεν έχουν όλα την ίδια τιμή».
Συνεχίζει να αποτελεί ζήτημα και ο τρόπος με τον οποίο διαμορφώνονται οι σχολικές λίστες. Ιδιαίτερα σε ορισμένα ιδιωτικά σχολεία, όπως παρατηρεί, ζητούνται περισσότερα είδη και σε μεγαλύτερες ποσότητες, πολλές φορές για ολόκληρη τη σχολική χρονιά.
«Μπορεί να ζητήσουν, για παράδειγμα, έξι συγκεκριμένα προϊόντα από την αρχή, ενώ το παιδί δεν πρόκειται να τα χρειαστεί όλα αμέσως. Τους λέω πολλές φορές ότι, αν κάτι είναι για όλη τη χρονιά, μπορούν να πάρουν αρχικά δύο ή τρία και να αγοράσουν τα υπόλοιπα στην πορεία. Είναι κρίμα να χρειάζεται να πληρώσουν ένα μεγάλο ποσό μαζεμένο στην αρχή της σχολικής χρονιάς για πράγματα που θα χρησιμοποιηθούν αρκετούς μήνες αργότερα».
Οι τιμές μπορεί να έμειναν σταθερές, όχι όμως και το κόστος όλων των προϊόντων
Η σταθερότητα στα βασικά χαρτικά δεν σημαίνει ότι όλα τα προϊόντα που μπορεί να χρειαστεί ένας μαθητής έχουν μείνει ανεπηρέαστα. Υπάρχουν κατηγορίες που, σύμφωνα με την κ. Χρήστου, έχουν δει σημαντικές αυξήσεις τα τελευταία χρόνια.
«Οι διαφάνειες, για παράδειγμα, έχουν ακριβύνει λόγω της αύξησης του κόστους των πρώτων υλών και του πετρελαίου και υπάρχει μεγάλο πρόβλημα λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Έχουν ανέβει επίσης πολύ τα είδη τεχνολογίας, όπως τα USB sticks και οι κάρτες μνήμης. Σε αυτά μπορεί να δεις ακόμη και διπλάσια τιμή σε σχέση με παλιότερα. Στα βασικά χαρτικά, όμως, οι τιμές έχουν μείνει στα ίδια επίπεδα. Έχουν ανέβει σε σχέση με την περίοδο πριν από τον κορονοϊό, αλλά πλέον έχουν σταθεροποιηθεί».
Η εικόνα που μεταφέρει από το κατάστημα είναι, πάντως, ότι οι γονείς συνεχίζουν να κάνουν έρευνα αγοράς και να αναζητούν τρόπους να περιορίσουν το κόστος. Η κίνηση, όπως λέει, δεν παρουσιάζει σημαντικές διαφορές σε σχέση με πέρυσι ή πρόπερσι, ενώ αρκετοί γονείς έχουν ξεκινήσει νωρίτερα τις αγορές τους, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις οι σχολικές λίστες έχουν δοθεί εγκαίρως.
«Καλύτερα να παίρνουν τις λίστες νωρίτερα, γιατί έτσι έχουν χρόνο να κάνουν την έρευνά τους, να συγκρίνουν τιμές και να μην τα αγοράζουν όλα τελευταία στιγμή», εξηγεί.
«Το 24% του ΦΠΑ είναι πολύ»
Στο κόστος των σχολικών ειδών, η κ. Χρήστου βάζει και μια ακόμη παράμετρο: τον ΦΠΑ, ο οποίος, όπως λέει, επιβαρύνει τόσο την τελική τιμή για τον καταναλωτή όσο και τη λειτουργία των μικρών επιχειρήσεων.
«Το 24% είναι πολύ. Θα προτιμούσαμε να υπάρχει ένας χαμηλότερος συντελεστής, όπως 13%, και στα σχολικά είδη. Αν έπεφτε ο ΦΠΑ, θα μπορούσαμε κι εμείς να έχουμε χαμηλότερες τιμές και ο πελάτης θα πλήρωνε λιγότερο. Ειδικά στις σχολικές τσάντες, που είναι ένα σημαντικό έξοδο, θα ήταν αισθητή μια τέτοια διαφορά».
«Για εμάς ως επαγγελματίες δεν είναι μόνο ο ΦΠΑ. Υπάρχουν και οι υπόλοιποι φόροι και υποχρεώσεις. Όσο περισσότερα βγάζεις, τόσο περισσότερα πληρώνεις. Οπότε είναι μια συνολική επιβάρυνση», καταλήγει.
Ο λόγος στους γονείς…
Πώς αντιμετωπίζουν, λοιπόν, οι γονείς τη φετινή σχολική λίστα; Τι επιλέγουν να αγοράσουν, τι αφήνουν για αργότερα και πού προσπαθούν να κάνουν οικονομία;
«Πρέπει να αγοράσουμε μόνο τα απολύτως απαραίτητα»
Νίκος, πατέρας μαθητή της Δ’ Δημοτικού
«Κάθε χρόνο λες ότι φέτος θα είναι πιο εύκολα, γιατί κάποια πράγματα υπάρχουν ήδη από την προηγούμενη χρονιά, αλλά όταν αρχίζεις να φτιάχνεις τη λίστα βλέπεις ότι τελικά υπάρχουν αρκετά που πρέπει να αγοραστούν από την αρχή. Προσπαθούμε να μην πάρουμε πράγματα απλώς για να υπάρχουν. Κοιτάμε πρώτα τι έχει μείνει από πέρυσι, τι είναι σε καλή κατάσταση και μπορεί να χρησιμοποιηθεί ξανά και μετά αγοράζουμε τα υπόλοιπα.
Το πρόβλημα είναι ότι το κόστος δεν φαίνεται μεγάλο αν κοιτάξεις ένα-ένα τα προϊόντα. Ένα τετράδιο μπορεί να κοστίζει ένα ή δύο ευρώ, ένα πακέτο μαρκαδόρους μερικά ευρώ, μια κασετίνα λίγο παραπάνω. Όταν όμως τα βάλεις όλα μαζί, το ποσό ανεβαίνει αρκετά. Και αυτό είναι μόνο η σχολική λίστα. Υπάρχουν παράλληλα ρούχα, παπούτσια, δραστηριότητες και όλα τα υπόλοιπα έξοδα του Σεπτεμβρίου.
Οπότε φέτος η λογική μας είναι πολύ συγκεκριμένη: αγοράζουμε αυτά που πραγματικά χρειάζεται το παιδί και όχι αυτά που απλώς θα ήθελε. Αν κάτι από πέρυσι είναι ακόμη χρήσιμο, δεν υπάρχει λόγος να το αντικαταστήσουμε. Δεν θέλεις να στερήσεις κάτι από το παιδί, αλλά ταυτόχρονα πρέπει να υπολογίζεις και τις δυνατότητες της οικογένειας.»
«Τα παιδιά θέλουν συγκεκριμένα πράγματα, αλλά δεν γίνεται να τα πάρεις όλα»
Αναστασία, μητέρα μαθήτριας της Α’ Γυμνασίου
«Στο Γυμνάσιο αλλάζουν λίγο τα πράγματα, γιατί μεγαλώνει και η λίστα. Δεν είναι μόνο τα κλασικά τετράδια και μολύβια του Δημοτικού. Χρειάζονται περισσότερα τετράδια, διαφορετικά είδη για τα μαθήματα, μπλοκ, στυλό και διάφορα μικρά πράγματα που στο τέλος προστίθενται μεταξύ τους. Και φυσικά υπάρχει και το θέμα των ίδιων των παιδιών, που έχουν πλέον τις δικές τους προτιμήσεις.
Η κόρη μου μπορεί να δει μια συγκεκριμένη κασετίνα ή ένα συγκεκριμένο τετράδιο και να το θέλει, αλλά προσπαθούμε να της εξηγούμε ότι δεν χρειάζεται να είναι όλα επώνυμα ή να έχουν κάποιο συγκεκριμένο σχέδιο. Υπάρχουν προϊόντα που κάνουν ακριβώς την ίδια δουλειά και κοστίζουν λιγότερο. Αυτό που έχει σημασία είναι να βρούμε μια ισορροπία, γιατί δεν θέλω ούτε να της λέω συνεχώς “όχι”, ούτε όμως να αγοράζουμε χωρίς να υπολογίζουμε το κόστος.
Κάνουμε πλέον έρευνα πριν αγοράσουμε. Βλέπουμε τι υπάρχει στο σπίτι, συγκρίνουμε τιμές και προσπαθούμε να ξεχωρίζουμε τι είναι πραγματικά απαραίτητο από αυτό που είναι περισσότερο μια επιθυμία. Το σχολείο από μόνο του έχει αρκετά έξοδα μέσα στη χρονιά και δεν γίνεται κάθε Σεπτέμβριο να ξεκινάμε από το μηδέν.»
«Με δύο παιδιά, δεν κοιτάς πλέον ένα προϊόν, κοιτάς το συνολικό ποσό»
Αντιγόνη, μητέρα μαθητών της Β’ και της Ε’ Δημοτικού
«Όταν έχεις δύο παιδιά, το κόστος φαίνεται πολύ διαφορετικά. Μπορεί ένα τετράδιο να κοστίζει λίγο, αλλά όταν χρειάζεσαι τα ίδια πράγματα επί δύο, το ποσό αλλάζει αμέσως. Και φυσικά τα παιδιά δεν έχουν ακριβώς τις ίδιες ανάγκες. Άλλες απαιτήσεις έχει ένα παιδί στη Β’ Δημοτικού και άλλες ένα παιδί στην Ε’, οπότε δεν μπορείς πάντα να αγοράσεις τα ίδια πράγματα και για τους δύο.
Προσπαθούμε να αξιοποιούμε ό,τι υπάρχει ήδη. Αν μια τσάντα είναι σε καλή κατάσταση, δεν υπάρχει λόγος να πάρουμε καινούργια. Το ίδιο και με τις κασετίνες, τα μολύβια ή κάποια είδη ζωγραφικής. Είναι πράγματα που πολλές φορές υπάρχουν στο σπίτι και απλώς ξεχνάμε να τα ελέγξουμε πριν πάμε για ψώνια. Αυτό μας βοηθάει να περιορίσουμε λίγο τον λογαριασμό.
Το δύσκολο είναι ότι ο Σεπτέμβριος δεν έχει μόνο τα σχολικά. Έχεις δύο παιδιά που επιστρέφουν στο σχολείο, δύο λίστες, ρούχα, παπούτσια, δραστηριότητες και όλα τα έξοδα που έρχονται μαζί με την έναρξη της χρονιάς. Γι’ αυτό πλέον δεν κοιτάμε μόνο πόσο κάνει το κάθε προϊόν. Κοιτάμε πόσο θα μας κοστίσει συνολικά η επιστροφή των παιδιών στο σχολείο και προσπαθούμε να κρατήσουμε το ποσό όσο γίνεται χαμηλότερα.»
news247.gr
