Αν η Έρθα Κιτ βρισκόταν σήμερα ανάμεσά μας, θα γιόρταζε τα 99α γενέθλιά της. Ασυμβίβαστη και ειλικρινής, η αναπολογητική σταρ που ταυτίστηκε με την κομψότητα, τον αισθησιασμό και τη δύναμη της μαύρης γυναίκας στο καλλιτεχνικό στερέωμα, παραμένει εξαίρεση και για την αλύγιστη στάση της απέναντι στο κατεστημένο.
Με αφορμή τη γενέθλια μέρα της, ανατρέχουμε σε μια από τις πιο αλλόκοτες και άδικες περιόδους της ζωής της, όταν το όνομά της βρέθηκε στο στόχαστρο των μυστικών υπηρεσιών με εντολή του Λευκού Οίκου που προσπάθησε, εις μάτην, να την καταστρέψει.
Από τα πειράματα με LSD σε ανυποψίαστους κρατούμενους ως μέσο βασανισμού, μέχρι τις ατελείωτες παρεμβάσεις στην πολιτική σκηνή της Νότιας Αμερικής, η Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών των Ηνωμένων Πολιτειών διαθέτει ένα εκτενές και εξαιρετικά ανησυχητικό ιστορικό αμφιλεγόμενων επιχειρήσεων.
Ωστόσο, ίσως οι πιο παράδοξες ενέργειές της αφορούσαν το φακέλωμα προσωπικοτήτων της ποπ κουλτούρας, με την Κιτ να αποτελεί την πλέον εμβληματική περίπτωση «εσωτερικού εχθρού».
Στα μάτια της CIA, η γεννημένη στη Νότια Καρολίνα καλλιτέχνιδα ήταν μια «επικίνδυνη εν δυνάμει κομμουνίστρια, ταμένη στην ολοκληρωτική καταστροφή του αμερικανικού τρόπου ζωής.
Βρισκόμασταν στο απόγειο της παράνοιας του Ψυχρού Πολέμου, μια περίοδο κατά την οποία οποιοσδήποτε –και ιδιαίτερα οι προβεβλημένοι μαύροι σελέμπριτι– δεν στήριζε το κράτος χωρίς όρους, μπορούσε να κατηγορηθεί ως πράκτορας.
Η Κιτ δεν ήταν η μόνη στη λίστα επιτήρησης, καθώς η Υπηρεσία είχε συντάξει φακέλους με ψευδο-στοιχεία για προσωπικότητες όπως η Τζιν Σίμπεργκ και η Αρίθα Φράνκλιν.
Η «καταδίωξη» της ηθοποιού που έγραψε ιστορία ως Catwoman ξεκίνησε το 1968, σε ένα γεύμα στον Λευκό Οίκο. Όταν η Πρώτη Κυρία, Λέιντι Μπερντ Τζόνσον, τη ρώτησε για τον πόλεμο του Βιετνάμ, η Κιτ δεν κατέφυγε σε διπλωματικές ευγένειες.
«Στέλνετε τα καλύτερα παιδιά αυτής της χώρας να πυροβοληθούν και να ακρωτηριαστούν», δήλωσε με θάρρος, προκαλώντας το ξέσπασμα της συζύγου του Προέδρου σε λυγμούς.
Ήδη γνωστή για την υποστήριξή και την αφοσίωσή της σε κοινωνικούς σκοπούς και την αντιμιλιταριστική της ατζέντα, μετά το περιστατικό που έλαβε μεγάλη δημοσιότητα, η Κιτ καταχωρήθηκε στη μαύρη λίστα της αμερικανικής βιομηχανίας ψυχαγωγίας και η CIA ξεκίνησε να συλλέγει πληροφορίες φακελώνοντας την.
Χρόνια αργότερα, το 1975, οι New York Times έφεραν τα αρχεία στο φως εκθέτοντας ανεπανόρθωτα την υπηρεσία. Η CIA δεν είχε κανένα βάσιμο στοιχείο ότι η Κιτ ήταν μυστική σοβιετική κατάσκοπος ή ήταν εμπλεκόμενη σε οποιεσδήποτε συγκεκριμένες αντικουλτούρες πέρα από κάποια κακεντρεχή σχόλια από το βαθύ, λευκό, Χόλιγουντ.
Αυτό δεν εμπόδισε την CIA να χαρακτηρίσει την Κιτ ως «κακομαθημένο παιδί» με «πολύ άσχημη ιδιοσυγκρασία» καθώς και ως «σαδίστρια νυμφομανή». «Ακόμη και αν ήμουν, τι σχέση έχει αυτό με τη CIA αν ήμουν;» είπε η ίδια αργότερα.
Κατά τη διάρκεια αυτών των ετών στην πολιτική εξορία, η Κιτ πραγματοποίησε διάφορες εμφανίσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο, συμπεριλαμβανομένης μιας εβδομάδας στο Caerphilly της Ουαλίας, η οποία φάνηκε να εντείνει το κίνημα ακτιβισμού της.
Σύμφωνα με την ερμηνεύτρια, τα ταξίδια της σε όλο τον κόσμο της άνοιξαν τα μάτια για την θλιβερή κατάσταση στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου ο ρατσισμός ήταν πολύ πιο βαθιά ριζωμένος στην καθημερινή κοινωνία και ο διαχωρισμός ήταν ακόμα στην πρόσφατη μνήμη.
Τελικά, ο φάκελος της CIA για την Έρθα Κιτ, δεν ήταν τίποτα παραπάνω παρά ψέματα και κακόβουλα σχόλια που σκοπό είχαν να περιορίσουν τη δυναμιή της στην ποπ κουλτούρα.
Δεν αποκαλύφθηκαν κατασκοπευτικά κυκλώματα στο Broadway, η Catwoman δεν υπήρξε ποτέ κομμουνίστρια που υποκινούσε την Κόκκινη ατζέντα και η Έρθα Κιτ ήταν ένα από τα πολλά θύματα της παράνοιας του Ψυχρού Πολέμου.
Σήμερα, 99 χρόνια μετά τη γέννησή της, θυμόμαστε πως η Έρθα Κιτ ήξερε ότι η αλήθεια είναι το πιο επικίνδυνο όπλο απέναντι σε κάθε δόλια εξουσία.
