Οι τελευταίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και η αυξανόμενη ένταση μεταξύ του Ιράν, του Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής επαναφέρουν στο προσκήνιο ένα ερώτημα που σε περιόδους διεθνών κρίσεων: Μήπως βρίσκεται η ανθρωπότητα πιο κοντά σε έναν Γ’ Παγκόσμιο Πόλεμο;
Μάλιστα, μετά τα γεγονότα των τελευταίων ημερών και τα χτυπήματα από το Ιράν σε τρίτες χώρες, έχουν προκαλέσει έντονη ανησυχία σε όλο τον κόσμο, καθώς αυξάνονται οι φόβοι για το ενδεχόμενο μιας ευρύτερης σύγκρουσης, με τη συμμετοχή και άλλων δυνάμεων.
Σε έναν κόσμο όπου η τεχνολογία και η παγκοσμιοποίηση έχουν ενισχύσει την αλληλεξάρτηση των κρατών, οι πολεμικές συγκρούσεις μπορούν να αποκτήσουν γρήγορα μεγαλύτερη κλίμακα και να έχουν ευρύτερες συνέπειες. Πότε όμως μια σύρραξη παύει να θεωρείται περιφερειακή και χαρακτηρίζεται «παγκόσμια»;
Ποια είναι τα βασικά κριτήρια ενός παγκόσμιου πολέμου
Σύμφωνα με ιστορικούς και ειδικούς στις διεθνείς σχέσεις, για να χαρακτηριστεί μια σύγκρουση ως παγκόσμιος πόλεμος πρέπει να πληρούνται ορισμένα βασικά κριτήρια.
Το πρώτο αφορά τη συμμετοχή πολλών κρατών από διαφορετικές περιοχές του πλανήτη. Μια τοπική ή περιφερειακή σύγκρουση δεν αρκεί· απαιτείται η εμπλοκή χωρών από περισσότερες ηπείρους.
Το δεύτερο σχετίζεται με τη γεωγραφική έκταση των πολεμικών επιχειρήσεων. Όταν οι συγκρούσεις διεξάγονται ταυτόχρονα σε πολλαπλά μέτωπα, σε ξηρά, θάλασσα και αέρα, και σε διαφορετικές περιοχές του κόσμου, ο πόλεμος αποκτά παγκόσμιο χαρακτήρα.
Το τρίτο στοιχείο είναι η συμμετοχή μεγάλων δυνάμεων, οι οποίες διαθέτουν ισχυρές στρατιωτικές δυνατότητες, προηγμένη τεχνολογία και εκτεταμένα δίκτυα συμμαχιών. Η εμπλοκή τους συνήθως καθορίζει τόσο την κλίμακα όσο και τις επιπτώσεις μιας σύγκρουσης.
Μέχρι σήμερα, η παγκόσμια ιστορία έχει καταγράψει δύο πολέμους που πληρούν αυτά τα χαρακτηριστικά: τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο (1914–1918) και τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο (1939–1945).
Αρχικά ως «Μεγάλος Πόλεμος»
Αξίζει να σημειωθεί ότι και ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος δεν ονομάστηκε άμεσα έτσι, αλλά όποια αναφορά σε αυτές τις συγκρούσεις γινόταν ως «Μεγάλος Πόλεμος». Ίσως γιατί κανείς δεν περίμενε ότι θα υπάρξουν συγκρούσεις αντίστοιχης κλίμακας, μέχρι το 1939, όταν ξέσπασε ο επόμενος Παγκόσμιος Πόλεμος.
