Ο Λευκός Οίκος έχει δημιουργήσει μια «λίστα καλών και κακών» χωρών του ΝΑΤΟ, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ αναζητά τρόπους να τιμωρήσει τους συμμάχους που αρνήθηκαν να τις στηρίξουν τον πόλεμο κατά του Ιράν, σύμφωνα με αποκλειστικό ρεπορτάζ του Politico.
Η λίστα αυτή, στην οποία εργάστηκαν αξιωματούχοι ενόψει της επίσκεψης του επικεφαλής του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, στην Ουάσιγκτον αυτόν τον μήνα, περιλαμβάνει μια επισκόπηση των συνεισφορών των μελών στην συμμαχία και κατατάσσει τις χώρες σε κατηγορίες, σύμφωνα με τρεις Ευρωπαίους διπλωμάτες και έναν Αμερικανό αξιωματούχο άμυνας που είναι εξοικειωμένος με το σχέδιο.
Αυτή είναι μια ακόμη ένδειξη ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ σκοπεύει να πραγματοποιήσει τις απειλές του κατά των συμμάχων που δεν συμμορφώνονται με τις επιθυμίες του. Και αποτελεί ακόμα ένα σημείο πίεσης για τη συμμαχία, η οποία έχει υποστεί πλήγματα από τις απειλές του Τραμπ – από την πίεση για προσάρτηση της Γροιλανδίας μέχρι την προειδοποίησή του για πλήρη αποχώρηση από τη συμφωνία.
Ο Υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ ανέφερε την ιδέα τον Δεκέμβριο. «Οι σύμμαχοι που ανταποκρίνονται, όπως το Ισραήλ, η Νότια Κορέα, η Πολωνία, η Γερμανία, οι Βαλτικές χώρες και άλλοι, θα λάβουν την ειδική μας εύνοια», δήλωσε. «Οι σύμμαχοι που εξακολουθούν να μην κάνουν το καθήκον τους για τη συλλογική άμυνα θα αντιμετωπίσουν συνέπειες».
Η κυβέρνηση κρατάει μυστικές τις λεπτομέρειες καθώς προετοιμάζει το τι πρόκειται να κάνει με τους “καλούς” και τους “κακούς” συμμάχους, σύμφωνα με τα άτομα που έχουν γνώση του σχεδίου. Και οι αξιωματούχοι δεν έχουν δώσει σαφή εικόνα για το τι μπορεί να περιλαμβάνουν οι εύνοιες ή οι συνέπειες.
«Δεν φαίνεται να έχουν πολύ συγκεκριμένες ιδέες… όταν πρόκειται για την τιμωρία των κακών συμμάχων», ανέφερε ένας Ευρωπαίος αξιωματούχος, ο οποίος, όπως και οι άλλοι, μίλησε υπό τον όρο ανωνυμίας. «Η μετακίνηση στρατευμάτων είναι μια επιλογή, αλλά αυτό κυρίως τιμωρεί τις ΗΠΑ, δεν είναι έτσι;»
Ο Λευκός Οίκος έχει καταστήσει σαφές την απογοήτευσή του με τους συμμάχους. «Ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες πάντα ήταν εκεί για τους λεγόμενους συμμάχους μας, οι χώρες που προστατεύουμε με χιλιάδες στρατιώτες δεν ήταν εκεί για εμάς σε όλη τη διάρκεια της Επιχείρησης Epic Fury», δήλωσε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Άννα Κέλι, αναφερόμενη στην επιχείρηση του Πενταγώνου. «Ο πρόεδρος Τραμπ έχει καταστήσει σαφείς τις σκέψεις του για αυτήν την άδικη δυναμική και, όπως είπε, οι ΗΠΑ θα το θυμούνται».
Το ΝΑΤΟ δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο.
Σε ό,τι αφορά τα αντίποινα, λίγες είναι οι εναλλακτικές που υπάρχουν, όπως η μετακίνηση αμερικανικών στρατευμάτων από την Ευρώπη. Ακόμα και μια επιλογή, μπορεί να αποδειχθεί δαπανηρή και χρονοβόρα.
Δεν είναι ξεκάθαρο ποιες χώρες ανήκουν σε ποια κατηγορία ή αν ο Ρούτε γνωρίζει για την συγκεκριμένη λίστα. Ωστόσο, η Ρουμανία και η Πολωνία θα μπορούσαν να είναι κάποιες από τις χώρες που θα ωφεληθούν, καθώς και οι δύο διατηρούν καλές σχέσεις με τον πρόεδρο των ΗΠΑ και θα υποδεχτούν περισσότερους Αμερικανούς στρατιώτες.
Ο Χέγκσεθ χρησιμοποίησε αρχικά τη ρητορική των «συμμάχων-πρότυπο» για να αναφερθεί σε μέλη του ΝΑΤΟ που αύξησαν τις αμυντικές τους δαπάνες σύμφωνα με τους στόχους του 5% που είχε προτείνει ο Τραμπ.
Το Υπουργείο Άμυνας «θα δώσει προτεραιότητα στη συνεργασία και τις επαφές με τους “συμμάχους-πρότυπα” που κάνουν το καθήκον τους για τη συλλογική άμυνα», ανέφερε το Πεντάγωνο σε δήλωσή του. «Με αυτόν τον τρόπο, θα ενδυναμώσουμε αυτούς τους συμμάχους καθώς αναλαμβάνουν δράση για την άμυνα των κοινών μας συμφερόντων, ενώ θα ενισχύσουμε τα κίνητρα για άλλους συμμάχους προκειμένου να κάνουν το ίδιο».
Σύμφωνα με την παραπάνω παράμετρο, οι ΗΠΑ πρόκειται να περιορίσουν την ανάπτυξη στρατευμάτων, τις κοινές ασκήσεις ή τις πωλήσεις στρατιωτικού εξοπλισμού από «κακούς» συμμάχους και να προτιμήσουν τους «καλούς», σύμφωνα με δύο Ευρωπαίους αξιωματούχους που γνωρίζουν το σχέδιο. Ο Χέγκσεθ έχει επίσης χρησιμοποιήσει τον όρο «σύμμαχοι-πρότυπα» σε συναντήσεις με μέλη του ΝΑΤΟ, σύμφωνα με τον τρίτο διπλωμάτη.
Ενώ η Ισπανία και σύμμαχοι όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία είτε αρνήθηκαν είτε καθυστέρησαν να ανταποκριθούν στα αμερικανικά αιτήματα για βοήθεια, η Ρουμανία και αρκετές μικρότερες χώρες επέτρεψαν στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν τις αεροπορικές τους βάσεις. Η Βουλγαρία επίσης σιωπηλά υποστήριξε τις αμερικανικές ανάγκες στη Μέση Ανατολή.
Η Ισπανία είχε ήδη άσχημες σχέσεις με την κυβέρνηση Τραμπ, λόγω της αντίστασής της στο στόχο του ΝΑΤΟ για τις αμυντικές δαπάνες του 5% στη σύνοδο της συμμαχίας στη Χάγη πέρυσι. Ωστόσο, οι αξιωματούχοι έχουν επαινέσει τις Βαλτικές χώρες όπως η Λιθουανία, η Λετονία, η Εσθονία και η Πολωνία, για την συνεχιζόμενη υψηλή κατάταξή τους στην συμμαχία όσον αφορά τις στρατιωτικές δαπάνες.
Ωστόσο, δεν υπάρχουν πολλές προηγούμενες περιπτώσεις όπου λήφθηκαν τέτοια μέτρα για τιμωρία συμμάχων, και αυτές οι προτάσεις συναντούν ήδη αντιδράσεις στο Κογκρέσο.
«Δεν βοηθάει όταν οι Αμερικανοί ηγέτες μιλούν με περιφρόνηση για τις συμμαχίες μας», δήλωσε ο γερουσιαστής Ρότζερ Γουίκερ την Τρίτη, πριν από μια ακρόαση για τις αμερικανικές δυνάμεις στην περιοχή Ινδο-Ειρηνικού. «Πρέπει να είμαστε σαφείς για τα πολλά πολιτικά, στρατηγικά και ηθικά οφέλη που η χώρα αντλεί από τις συμμαχίες της».
Και κάποιοι πρώην αξιωματούχοι αμφιβάλλουν αν η κυβέρνηση Τραμπ έχει την ικανότητα να διαχειριστεί μια ακόμη υπαρξιακή κρίση για την συμμαχία.
«Ο Τραμπ και η ομάδα του είναι απασχολημένοι με το να απομακρυνθούν από το αδιέξοδο που οι ίδιοι δημιούργησαν», δήλωσε ο Τζόελ Λινναινμάκι, πρώην αξιωματούχος της Φινλανδίας, που εργάστηκε για την ένταξη της χώρας στο ΝΑΤΟ το 2023. «Πιθανόν η κυβέρνηση δεν έχει τη δυνατότητα να ανοίξει ένα ακόμα εχθρικό μέτωπο με την Ευρώπη όσο διαρκεί ο πόλεμος».
