Οι κάλπες έκλεισαν και τα νούμερα παρουσιάστηκαν με τον γνωστό τρόπο: μεγάλη συμμετοχή, αισιοδοξία, μήνυμα δυναμικής. Πάνω από 150.000 άνθρωποι πέρασαν από τις εσωκομματικές κάλπες για την εκλογή συνέδρων. Στα χαρτιά, όλα δείχνουν ότι το ΠΑΣΟΚ αναπνέει ξανά.
Στην πραγματική ζωή των τοπικών κοινωνιών, όμως, η εικόνα είναι πολύ διαφορετική.
Σε δεκάδες οργανώσεις σε όλη τη χώρα, άνθρωποι που κρατούν χρόνια ολόκληρα το κόμμα όρθιο, εκείνοι που άνοιγαν τα γραφεία όταν δεν υπήρχε κανείς, που σήκωναν τις σημαίες όταν το ΠΑΣΟΚ κατέρρεε εκλογικά, βρέθηκαν ξαφνικά εκτός.
Δεν βρήκαν ψήφους. Δεν βρήκαν θέση. Δεν βρήκαν χώρο.
Τη θέση τους κατέλαβαν στρατιές νέων ψηφοφόρων, πολλοί από τους οποίους δεν έχουν καμία πραγματική σχέση με την ιστορία, τις ιδέες ή την πολιτική διαδρομή του ΠΑΣΟΚ.
Φυσικά, κανείς δεν μπορεί να είναι απέναντι στη συμμετοχή νέων ανθρώπων.
Το αντίθετο.
Το ερώτημα όμως είναι άλλο:είναι διεύρυνση όταν έρχονται άνθρωποι που δεν έχουν καμία πολιτική σύνδεση με το κόμμα;
Ή μήπως πρόκειται απλώς για μια αριθμητική συμμετοχή, χωρίς ιδεολογική ρίζα και χωρίς πολιτική συνέχεια;
Γιατί η πολιτική ιστορία των κομμάτων δεν γράφεται με εγγραφές της τελευταίας στιγμής.
Το ΠΑΣΟΚ υπήρξε κάποτε κίνημα. Ένα κίνημα με κοινωνικές αναφορές, ιδεολογικό βάθος και πολιτική ταυτότητα. Ένα κόμμα που δεν χρειαζόταν να πείσει τον κόσμο να συμμετάσχει – ο κόσμος ερχόταν μόνος του.
Σήμερα, η εικόνα θυμίζει περισσότερο έναν μηχανισμό ισορροπιών. Μια εσωτερική σκακιέρα όπου ομάδες και στρατόπεδα μετρούν συνέδρους, συσχετισμούς και ποσοστά.
Το είδαμε και στην εκλογή προέδρου.
Υποψηφιότητες που εμφανίστηκαν για να κόψουν ψήφους από άλλους.
Στρατηγικές που θυμίζουν περισσότερο κομματικό μηχανισμό παρά πολιτικό όραμα.
Και τώρα το ίδιο σκηνικό επαναλαμβάνεται.
Το αποτέλεσμα είναι ένα παράδοξο: ένα κόμμα που θέλει να εμφανίζεται ως αναγεννημένο, αλλά δυσκολεύεται να κρατήσει κοντά του τους ανθρώπους που το κράτησαν ζωντανό στα δύσκολα.
Και αυτό είναι ίσως το πιο ανησυχητικό σημάδι.
Γιατί τα κόμματα δεν πεθαίνουν όταν χάνουν εκλογές.
Πεθαίνουν όταν χάνουν τη μνήμη τους.
Και όταν ένα κόμμα αρχίζει να ξεχνά αυτούς που το κράτησαν όρθιο, τότε το ερώτημα δεν είναι αν θα μεγαλώσει ξανά.
Το ερώτημα είναι αν θυμάται ακόμα γιατί υπάρχει.
ΜΑΡΚΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ
