Κάθε καλοκαίρι στην Ελλάδα επαναλαμβάνεται σχεδόν η ίδια εικόνα. Φωτιές. Εκκενώσεις. Καμένα σπίτια. Χιλιάδες στρέμματα δάσους χαμένα. Πυροσβέστες εξαντλημένοι, με τις στολές μαύρες από τον καπνό, να δουλεύουν επί ώρες μέσα σε θερμοκρασίες που πολλές φορές ξεπερνούν κάθε ανθρώπινο όριο.
Και μετά έρχονται οι αριθμοί. Και οι αριθμοί, όταν τους βάλεις δίπλα δίπλα, έχουν τη δική τους σημασία.
Η Eurostat υπολόγισε ότι το 2025 στην Ελλάδα υπήρχαν περίπου 20.500 επαγγελματίες πυροσβέστες, αριθμός που αντιστοιχεί στο 0,47% των εργαζομένων της χώρας και μας κατατάσσει πρώτους μεταξύ των 22 ευρωπαϊκών χωρών για τις οποίες υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία.
Μόνο που οι 20.500 της Eurostat δεν αποτελούν απογραφή της πραγματικής δύναμης του Πυροσβεστικού Σώματος.
Η Eurostat χρησιμοποιεί στοιχεία της Έρευνας Εργατικού Δυναμικού και επαγγελματικές κατηγορίες. Δεν παίρνει το παρουσιολόγιο του Αρχηγείου της Πυροσβεστικής και δεν μετρά πόσοι πυροσβέστες υπηρετούν πραγματικά.
Τα επίσημα ελληνικά στοιχεία για την αντιπυρική περίοδο του 2025 μιλούσαν για περίπου 18.000 μόνιμους και εποχικούς πυροσβέστες συνολικά.
Και από αυτούς οι 2.500 ήταν εποχικοί, προσλαμβανόμενοι ακριβώς για τις αυξημένες ανάγκες της αντιπυρικής περιόδου. Η σχετική προκήρυξη του ίδιου του Πυροσβεστικού Σώματος αφορά ρητά 2.500 θέσεις εποχικής απασχόλησης.
Άρα η μόνιμη και αντίστοιχων κατηγοριών δύναμη κινείται περίπου στις 15.500.
Και ούτε αυτοί οι 15.500 βρίσκονται όλοι πάνω σε ένα πυροσβεστικό όχημα.
Ένας τεράστιος μηχανισμός χρειάζεται αξιωματικούς, διοίκηση, επιτελεία, εκπαίδευση, τεχνικές και υποστηρικτικές υπηρεσίες, τηλεπικοινωνίες και προσωπικό πολλών ειδικοτήτων. Χρειάζεται επίσης βάρδιες, ρεπό και άδειες.
Ο αριθμός λοιπόν των ανθρώπων που μπορούν να βρίσκονται ταυτόχρονα στην πρώτη γραμμή είναι αναγκαστικά πολύ μικρότερος.
Και κάπου εδώ εμφανίζονται οι… παπάδες
Η σύγκριση γίνεται συχνά με τρόπο λαϊκίστικο:
«Έχουμε περισσότερους παπάδες από πυροσβέστες».
Όχι. Αυτό, με τα διαθέσιμα επίσημα στοιχεία, δεν είναι αλήθεια.
Μόνο για την Εκκλησία της Ελλάδος έχουν θεσμοθετηθεί 8.311 θέσεις έμμισθων εφημερίων που συνδέονται με κληρικούς οι οποίοι ήδη μισθοδοτούνταν από το Δημόσιο.
Επομένως, δεν έχουμε περισσότερους παπάδες από πυροσβέστες. Έχουμε όμως ένα μέγεθος που αξίζει να το κοιτάξει κανείς: περίπου 15.500 μη εποχικοί πυροσβέστες και αντίστοιχο προσωπικό του Σώματος και 8.311 έμμισθους εφημέριους μόνο στην Εκκλησία της Ελλάδος.
Δηλαδή οι συγκεκριμένες θέσεις εφημερίων αντιστοιχούν αριθμητικά σε πάνω από τους μισούς της μη εποχικής δύναμης του Πυροσβεστικού Σώματος.
Και τότε έρχεται η επόμενη ερώτηση. Πόσο πληρώνουμε έναν άνθρωπο για να μπει μέσα στη φωτιά; Γιατί το ζήτημα δεν είναι μόνο πόσους πυροσβέστες έχουμε. Είναι και πόσο τους πληρώνουμε.
Χρειάστηκε να φτάσουμε στην 1η Ιουλίου 2025 ώστε το επίδομα ιδιαίτερων συνθηκών εργασίας των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας —άρα και της Πυροσβεστικής— να μετονομαστεί σε επίδομα ιδιαίτερων συνθηκών εργασίας και επικινδυνότητας και να αυξηθεί κατά 100 ευρώ τον μήνα. Εκατό ευρώ. Για έναν άνθρωπο που μπορεί αύριο να κληθεί να μπει σε ένα φλεγόμενο σπίτι. Να περπατήσει μέσα σε ένα δάσος που καίγεται. Να δουλέψει δίπλα σε φιάλες υγραερίου, καύσιμα και ηλεκτροφόρα καλώδια. Να επιχειρήσει με 40 βαθμούς θερμοκρασία περιβάλλοντος φορώντας κράνος, μπότες και πλήρη προστατευτικό εξοπλισμό. Να αφήσει την οικογένειά του και να μετακινηθεί εκατοντάδες χιλιόμετρα επειδή κάπου στην Ελλάδα ξέσπασε μια μεγάλη πυρκαγιά.
Και το κράτος χρειάστηκε το 2025 για να βάλει επισήμως τη λέξη «επικινδυνότητα» στο επίδομά του. Αυτό ίσως λέει περισσότερα από οποιαδήποτε ευρωπαϊκή στατιστική.
Δεν φταίνε οι ιερείς
Και εδώ πρέπει να είμαστε απολύτως ξεκάθαροι. Το πρόβλημα δεν είναι ότι πληρώνονται οι ιερείς. Ούτε υπάρχει κανένας λόγος να βάλουμε απέναντι έναν παπά και έναν πυροσβέστη και να τους πούμε να αποφασίσουν ποιος από τους δύο δικαιούται μισθό. Το πραγματικό ερώτημα είναι διαφορετικό. Ποιες είναι οι προτεραιότητες ενός σύγχρονου κράτους;
Και κυρίως: πόσο είναι διατεθειμένο αυτό το κράτος να πληρώσει εκείνον από τον οποίο, όταν όλα πάνε στραβά, απαιτεί να ρισκάρει ακόμη και τη ζωή του; Γιατί η Ελλάδα του 2026 δεν αντιμετωπίζει τις πυρκαγιές που αντιμετώπιζε πριν από τριάντα χρόνια.
Η αντιπυρική περίοδος μεγαλώνει. Οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν. Οι μεγάλες πυρκαγιές αποκτούν διαφορετική συμπεριφορά. Οι πόλεις έχουν επεκταθεί μέσα και δίπλα σε δασικές εκτάσεις. Και η Πολιτική Προστασία έχει μετατραπεί πλέον από μια υπηρεσία που τη θυμόμασταν το καλοκαίρι σε έναν από τους σημαντικότερους μηχανισμούς λειτουργίας του κράτους.
Κι όμως, κάθε χρόνο εξακολουθούμε να χρειαζόμαστε 2.500 εποχικούς πυροσβέστες για να συμπληρώσουμε τις ανάγκες της αντιπυρικής περιόδου.
Το ερώτημα δεν είναι «παπάδες ή πυροσβέστες»
Αυτό θα ήταν εύκολο. Και άδικο. Το πραγματικό ερώτημα είναι: Πόσο αξίζει για το ελληνικό κράτος ένας πυροσβέστης; Πόσο πρέπει να αμείβεται ένας νέος άνθρωπος για να επιλέξει αυτή τη δουλειά; Πόσο πρέπει να πληρώνεται για τις νυχτερινές βάρδιες, τις αργίες, τις μετακινήσεις και κυρίως για τον κίνδυνο; Πόσους μόνιμους πυροσβέστες πραγματικά χρειαζόμαστε; Και πόσοι από αυτούς πρέπει να βρίσκονται στις μάχιμες υπηρεσίες; Γιατί μπορούμε να συζητάμε επί ώρες αν οι ιερείς πρέπει να είναι 8.311, 7.000 ή 9.000.
Μπορούμε να συζητάμε αν οι πυροσβέστες είναι 15.500, 18.000 μαζί με τους εποχικούς ή 20.500 σύμφωνα με τη στατιστική αποτύπωση της Eurostat. Υπάρχει όμως ένας αριθμός που έχει πραγματική σημασία.
Πόσοι άνθρωποι είναι διαθέσιμοι σήμερα, αυτή τη στιγμή, να ανέβουν σε ένα πυροσβεστικό όχημα όταν χτυπήσει το 112;
Και υπάρχει κι ένας δεύτερος: πόσα χρήματα παίρνει στο τέλος του μήνα ο άνθρωπος από τον οποίο απαιτούμε, όταν όλοι οι υπόλοιποι τρέχουν να φύγουν από τη φωτιά, αυτός να τρέξει προς τα μέσα;
Αν θέλουμε πραγματικά να μιλήσουμε για προτεραιότητες του κράτους, από εκεί πρέπει να αρχίσουμε. Γιατί οι φωτιές δεν σβήνουν με ποσοστά της Eurostat. Τις φωτιές τις σβήνουν άνθρωποι. Και αυτούς τους ανθρώπους δεν αρκεί να τους χειροκροτούμε τον Αύγουστο.
Πρέπει να αποφασίσουμε επιτέλους και πόσο τους αξίζει να τους πληρώνουμε.
