Μετά από τα εμβληματικά Oppenheimer, Inception και Interstellar, ο Κρίστοφερ Νόλαν επιστρέφει με τη 13η ταινία του και τζογάρει την υστεροφημία του με την Οδύσσεια.
Μιλώντας στο 60 Minutes του CBS, ο 55χρονος δημιουργός ξεδιπλώνει το όραμά του για μια ακραία, ρεαλιστική εκδοχή του ομηρικού έπους και τον δικό του Οδυσσέα.
Με γυρίσματα σε Ελλάδα, Ισλανδία και Μαρόκο, ο Νόλαν υπόσχεται μια εμπειρία όπου ο θεατής δεν θα παρακολουθεί απλώς, αλλά θα ζήσει την περιπέτεια.
«Δεν θέλω το κοινό απλώς να παρακολουθεί την ταινία. Θέλω το κοινό να βρίσκεται ΜΕΣΑ στην ταινία. Στην περίπτωση της “Οδύσσειας”, προσπαθώ να βάλω τον θεατή μέσα σε εκείνο τον Δούρειο Ίππο» λέει.
Για τον Κρίστοφερ Νόλαν, το μέγεθος και η αυθεντικότητα είναι το παν. Ενώ το Χόλιγουντ στρέφεται στις φθηνές ψηφιακές λύσεις και τα ψηφιακά εφέ, ο σκηνοθέτης επέβαλε κάτι που δεν έχει ξαναγίνει ποτέ: η Οδύσσεια είναι η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία στην ιστορία που γυρίστηκε εξ ολοκλήρου σε πραγματικό φορμά IMAX 70mm.
Ο φακός της εκπομπής τον συνάντησε στο τελευταίο εργαστήριο εμφάνισης φιλμ στον κόσμο, όπου ο σκηνοθέτης κόβει και κολλάει το αρνητικό με μηχανικές πρέσες που μοιάζουν να έρχονται από τη δεκαετία του 1940.
«Το φιλμ IMAX έχει τρεις φορές μεγαλύτερη ανάλυση από το ψηφιακό. Είναι ο μόνος τρόπος να αποτυπώσεις την απόλυτη αλήθεια της εικόνας», εξηγεί ο ίδιος, παραμένοντας πιστός στην τέχνη «με τον δύσκολο τρόπο».
«Κόντεψε να με πνίξει»
Ο Ματ Ντέιμον, στην τρίτη του συνεργασία με τον Νόλαν μετά τα Interstellar και Oppenheimer, παραδέχεται αφοπλιστικά ότι η Οδύσσεια ήταν η πιο εξαντλητική εμπειρία της καριέρας του.
«Η πρώτη συνάντηση που είχα μαζί του τελείωσε με τον Κρις να μου λέει: “Αυτή η ταινία θα είναι δύσκολη”. Τον κοίταξα κάπως περίεργα, σκεπτόμενος ότι έχω κάνει, ξέρω γω, εκατό ταινίες στη ζωή μου. Του έδειξα ότι το ‘χω. Και τότε με κοίταξε στα μάτια και μου επανέλαβε: “Όχι, αυτή η ταινία θα είναι πραγματικά ΠΟΛΥ δύσκολη”. Και ήταν. Η Οδύσσεια είναι πραγματικά το πιο δύσκολο φιλμ που έχω κάνει ποτέ» είπε ο Ντέιμον.
«Μας πέρασε από στρατιωτική εκπαίδευση. Δεν υπάρχει σύγκριση με οτιδήποτε άλλο έχω κάνει» συνέχισε με τον δημοσιογράφο Σκοτ Πέλι να σχολιάζει αστειευόμενος ότι ο Νόλαν «κόντεψε να πνίξει τον Ματ Ντέιμον» στα γυρίσματα των θαλασσινών σκηνών.
Από την πλευρά του, ο Νόλαν απορρίπτει τον τίτλο του απόλυτου δικτάτορα στο σετ.
«Θεωρώ τον εαυτό μου κομμάτι του κοινού. Δίνω το σενάριο στους ηθοποιούς και τους ζητώ να γίνουν οι ειδικοί πάνω στην οπτική του χαρακτήρα τους. Στο σετ, εκείνοι καθοδηγούν εμένα» λέει.
Η απόρριψη και το πείσμα
Η διαδρομή προς την κορυφή και τα 18 Όσκαρ δεν ήταν στρωμένη με ροδοπέταλα εξομολογήθηκε ο Νόλαν που δέχεται επίμονο πόλεμο από τον Έλον Μασκ και τους MAGA για την μαύρη Ωραία Ελένη στην ταινία του, την ηθοποιό Λουπίτα Νιόνγκο.
Ο Νόλαν αποκάλυψε ότι στα νιάτα του είχε φάει «πόρτα» από τη σχολή κινηματογράφου, λαμβάνοντας μια απλή, ξερή επιστολή που έγραφε «όχι, ευχαριστώ».
Παρόλα αυτά, συνέχισε να γυρίζει ταινίες τα Σαββατοκύριακα με τους φίλους του.
«Ήταν ένα καλό μάθημα ταπεινότητας και ένα μεγάλο μάθημα υπομονής» πρόσθεσε για την απόρριψή του.
Ακόμη και όταν ολοκλήρωσε το αριστουργηματικό Memento το 1999, κανένα στούντιο στο Χόλιγουντ δεν ήθελε να το διανείμει, θεωρώντας το πολύ μπερδεμένο για το κοινό. Χρειάστηκε ένας χρόνος υπομονής για να βρεθεί διανομέας.
Στο πλευρό του από την πρώτη μέρα του κολεγίου βρίσκεται η σύζυγός του και παραγωγός όλων των ταινιών του, Έμα Τόμας.
«Κάθε “όχι” που δεχόταν, απλώς του επιβεβαίωνε ακόμα περισσότερο ότι αυτό έπρεπε να κάνει. Δεν μπορώ να φανταστώ τον Κρις να μην λέει ιστορίες μέσα από το σινεμά. Θα ένιωθε φρικτά εγκλωβισμένος», εξομολογείται η ίδια.
Από το ερασιτεχνικό Star Wars στην αιωνιότητα
Ο αδελφός του και επίσης σκηνοθέτης, Τζόναθαν Νόλαν, θυμάται τον 8χρονο Κρις στο υπόγειο του σπιτιού τους να ανατινάζει τα παιχνίδια τους με βαρελότα για να γυρίσει τη δική τους εκδοχή του Star Wars με μια κάμερα Super 8.
«Ήταν πάντα μαγεμένος από την ιδέα ότι μπορείς να πάρεις μια μηχανική συσκευή και να τη χρησιμοποιήσεις ως πύλη για ένα άλλο σύμπαν. Για τον Κρις, η κάμερα ήταν πάντα μια πόρτα» ξεκαθάρισε για τον αδελφό του.
Από εκείνο το υπόγειο μέχρι τα επτά Όσκαρ του Oppenheimer και το κρασάρισμα ενός αληθινού Boeing 747 στο Tenet, η φιλοσοφία του Νόλαν παραμένει ίδια: να αντιμετωπίζει κάθε ταινία σαν να είναι η τελευταία της ζωής του.
Νιώθει κάποια ευθύνη απέναντι στο ομηρικό έπος;
«Νιώθω πραγματική ευθύνη να αποτυπώσω στην οθόνη όσο το δυνατόν περισσότερα πράγματα για τους θεατές. Να τους δώσω την πιο γεμάτη “γεύση”, την πιο ολοκληρωμένη σειρά εικόνων και γεγονότων που μπορούμε να προσφέρουμε για μια συγκεκριμένη ιστορία» είπε ο δημιουργός.
«Αυτό που τον ξεχωρίζει από οποιονδήποτε άλλον σκηνοθέτη είναι ότι οι ιστορίες που θέλει να πει είναι εξωπραγματικά φιλόδοξες. Και ο τρόπος που επιλέγει να τις πει είναι ακόμα πιο φιλόδοξος» πρόσθεσε ο Ντέιμον.
Όσο για το πώς θα ήθελε να τον γράψει η ιστορία του Χόλιγουντ; Ο Νόλαν απαντά με αφοπλιστική απλότητα: «Θα ήθελα η καριέρα μου να περιγραφεί πως είχε διάρκεια. Θέλω απλώς να νιώθω ότι πρόσθεσα κάτι στο έργο των δημιουργών που θαύμασα και ότι βοήθησα να πάει η γλώσσα του κινηματογράφου ένα βήμα μπροστά».
Η Οδύσσεια κάνει πρεμιέρα στις 17 Ιουλίου.
