Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε την Πέμπτη (30/04) ότι «πιθανώς» θα εξετάσει την απόσυρση αμερικανικών στρατευμάτων από την Ισπανία και την Ιταλία, εξαπολύοντας παράλληλα αιχμές κατά του Ισπανού πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ και της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο, ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι η Ιταλία «δεν ήταν καθόλου βοηθητική» και χαρακτήρισε την Ισπανία «απολύτως φρικτή».
Οι δηλώσεις του συνδέονται με την απόφαση των δύο χωρών να μην επιτρέψουν τη χρήση των βάσεών τους από αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη που συμμετέχουν στον πόλεμο με το Ιράν.
Σε σχετική ερώτηση για το ενδεχόμενο μείωσης στρατευμάτων σε Ρώμη και Μαδρίτη, απάντησε «πιθανώς», προσθέτοντας: «Είναι το ΝΑΤΟ. Δεν είναι καν θέμα του πόσο κακοί είναι. Θα ήταν διαφορετικά αν είχαν πει τα πράγματα με ευγένεια».
Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος άσκησε ευρύτερη κριτική στους Ευρωπαίους συμμάχους, αναφερόμενος και στην Ουκρανία και τα Στενά του Ορμούζ: «Δείτε το επίπεδο βοήθειας που παρέχουν στην Ουκρανία. Δημιούργησαν μια καταστροφή: ένα απόλυτο χάος. Το απίστευτο είναι ότι χρησιμοποίησαν τα Στενά του Ορμούζ, ενώ εμείς δεν τα χρησιμοποιούμε», σημείωσε, υποστηρίζοντας ότι το πέρασμα εξυπηρετεί περισσότερο τους Ευρωπαίους.
Οι δηλώσεις αυτές εντάσσονται σε ένα ευρύτερο κλίμα έντασης, καθώς είχαν προηγηθεί παρόμοιες απειλές και προς τη Γερμανία και τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς. Και οι τρεις χώρες, Ισπανία, Ιταλία και Γερμανία, έχουν ασκήσει κριτική στον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν.
Σε πολιτικό επίπεδο, ο Σάντσεθ έχει αυτοπροσδιοριστεί ως ευρωπαϊκό αντίβαρο στον Τραμπ.
Η Μελόνι, αν και θεωρείται από τους στενότερους συμμάχους του στην Ευρώπη μετά την επανεκλογή του το 2024, φαίνεται να κρατά πιο αποστασιοποιημένη στάση, ενόψει των εθνικών εκλογών του 2027 ενώ από την πλευρά του, ο Μερτς δήλωσε ότι οι ΗΠΑ «ταπεινώνονται» από το Ιράν στη Μέση Ανατολή.
Ντόναλντ Τραμπ
Ντόναλντ Τραμπ AP Photo/Matt Rourke
Τα αμερικανικά στρατεύματα στην Ευρώπη και οι αντιδράσεις στις απειλές Τραμπ
Οι ΗΠΑ διατηρούν ισχυρή στρατιωτική παρουσία στην Ευρώπη, με περισσότερους από 68.000 εν ενεργεία στρατιωτικούς, σύμφωνα με στοιχεία του Κέντρου Δεδομένων Ανθρώπινου Δυναμικού του Πενταγώνου (DMDC).
Η Γερμανία φιλοξενεί τη μεγαλύτερη δύναμη, με πάνω από 35.000 στρατιώτες το 2024, ενώ στην Ιταλία βρίσκονται περίπου 12.000 και στην Ισπανία περίπου 3.800, σύμφωνα με στοιχεία του Πενταγώνου.
Η απάντηση της Ιταλίας
Ο υπουργός Άμυνας Γκουίντο Κροσέτο, μιλώντας στο πρακτορείο ANSA, δήλωσε ότι «δεν θα κατανοούσε τους λόγους» μιας πιθανής απόσυρσης αμερικανικών στρατευμάτων από την Ιταλία, τονίζοντας ότι η χώρα του δεν χρησιμοποίησε τα Στενά του Ορμούζ και ότι συμμετείχε σε αποστολές προστασίας της ναυσιπλοΐας, οι οποίες εκτιμήθηκαν από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις.
“Δεν θα κατανοούσα τους λόγους. Όπως είναι φανερό στον καθένα, εμείς δεν χρησιμοποιήσαμε το Ορμούζ. Μάλιστα, θέσαμε εαυτούς στη διάθεση μιας αποστολής για την προστασία της ναυσιπλοΐας, κάτι που εκτιμήθηκε ιδιαίτερα από τους Αμερικανούς στρατιωτικούς” είπε συγκεκριμένα στο πρακτορείο ANSA ο κ. Κροσέτο.
Η απάντηση της Ισπανίας
Η ισπανική κυβέρνηση εκφράζει ηρεμία σχετικά με τις απειλές Τραμπ. Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το πρακτορείο Efe, η Ισπανία παραμένει αξιόπιστος εταίρος που τηρεί τις δεσμεύσεις του.
Η Μαδρίτη υπενθυμίζει ότι αντίστοιχες απειλές έχουν διατυπωθεί και στο παρελθόν, όπως η πιθανή αποπομπή της χώρας από το ΝΑΤΟ ή οι πιέσεις για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ, και επιμένει στη διατήρηση μίας ψύχραιμης στάσης.
Φωτογραφία αρχείου
Φωτογραφία αρχείου iStock
Η απάντηση της Γερμανίας
Ο Μερτς ισορροπούσε για καιρό σε τεντωμένο σχοινί για να διατηρήσει σε ομαλά επίπεδα τη σχέση του με τον Τραμπ και η Γερμανία, σε αντίθεση με τη Ρώμη και τη Μαδρίτη, επιτρέπει στις ΗΠΑ τη χρήση της αεροπορικής βάσης Ράμσταϊν για τον συντονισμό επιχειρήσεων κατά του Ιράν.
Οποιαδήποτε αποχώρηση αμερικανικών στρατευμάτων από τη Γερμανία θα κόστιζε δισεκατομμύρια, όπως σημειώνει το Politico, και θα χρειάζονταν χρόνια, ενώ θα αποδυνάμωνε την αμερικανική πλευρά από ένα βασικό στρατηγικό πλεονέκτημα στη σύγκρουσή της με το Ιράν και την ικανότητά της να προβάλλει στρατιωτική ισχύ παγκοσμίως
Γερμανοί αξιωματούχοι επιχείρησαν να υποβαθμίσουν τις δηλώσεις Τραμπ, σημειώνοντας ότι δεν είναι νέες. Ο υπουργός Εξωτερικών, Γιόχαν Βάντεφουλ, από το Μαρόκο, ανέφερε ότι παρόμοιες τοποθετήσεις είχαν γίνει και από προηγούμενους Αμερικανούς προέδρους, όπως οι Μπάιντεν, Ομπάμα και Κλίντον.
Ωστόσο, επισήμανε ότι μια αποχώρηση από τη βάση του Ράμσταϊν είναι δύσκολο να τη φανταστεί κανείς, καθώς αποτελεί κρίσιμο κόμβο για τις επιχειρήσεις των ΗΠΑ.
Αναλυτές, όπως η Κλαούντια Μέιτζορ από το German Marshall Fund, σημειώνουν ότι η χρήση του Ράμσταϊν ως μοχλού πίεσης δεν είναι κάτι νέο.
Ο ειδικός άμυνας των Χριστιανοδημοκρατών Ρόντεριχ Κιζεβέτερ προειδοποίησε κατά της υπερβολικής αντίδρασης, τονίζοντας ότι ενδεχόμενες μειώσεις στρατευμάτων έχουν συζητηθεί εδώ και καιρό. Υπογράμμισε ότι οι αμερικανικές βάσεις στη Γερμανία, όπως το στρατιωτικό νοσοκομείο στο Λάντστουλ, το Ράμσταϊν και τα πεδία εκπαίδευσης στο Γκράφενβερ, εξυπηρετούν κυρίως τη δυνατότητα των ΗΠΑ να προβάλλουν στρατιωτική ισχύ παγκοσμίως.
Αξιωματούχοι του Πενταγώνου δήλωσαν στο POLITICO ότι δεν υπάρχουν άμεσα σχέδια για αποχώρηση ή μείωση δυνάμεων, ωστόσο οι δηλώσεις Τραμπ λαμβάνονται σοβαρά υπόψη.
