Είναι πραγματικά μεγάλος ο αριθμός των ανθρώπων που αισθάνονται την ανάγκη να γράψουν κάτι σκληρό, προσβλητικό ή απάνθρωπο. Σαν να μην τους αρκεί να διαφωνήσουν. Πρέπει να τραυματίσουν. Σήμερα μπορείς να γίνεσαι κακός, σκληρός, αγενής, απάνθρωπος, χωρίς κόστος. Αντιθέτως, ενδέχεται να εισπράξεις και επιβράβευση.
Ο Θοδωρής Αθερίδης έκανε ένα θετικό σχόλιο για τον Μιχάλη Χρυσοχοϊδη. Και υπέστη ψηφιακή δολοφονία χαρακτήρα. Δεν νομίζω να έχασε και τον ύπνο του, άλλωστε τα σχόλια μίσους έχουν πάντα μέσα και κυψέλες γελοιότητας. Αν τα συνηθίσεις γελάς μαζί τους.
Ο Αθερίδης, λοιπόν, μίλησε για έναν υπουργό. Δεν κατέφυγε σε ρητορική μίσους, δεν έκανε ρατσιστικά, ομοφοβικά σχόλια. Είπε τη γνώμη του, εξέφρασε μία αξιολογική κρίση. Και δέχθηκε έναν οχετό αντιδράσεων από ανθρώπους που, εννοείται, είναι προοδευτικοί, δημοκράτες. Και, ασφαλώς, υπερασπίζονται την ελευθερία της άποψης.
Το παιδί που έχασε τη ζωή του από τα πυρά των αστυνομικών στο Αργος, ήταν, σύμφωνα με πληροφορίες, στο φάσμα του αυτισμού. Η πληροφορία γέννησε ένα κύμα ρυπαρών σχολίων που έφτασαν να κατηγορούν ως και τη μητέρα του επειδή του επέτρεπε να οδηγεί. Αρκετοί δε, επαίνεσαν και τους αστυνομικούς που δεν επέδειξαν καμία ανοχή στην παραβατικότητα. Συμβαίνει και σε άλλες περιπτώσεις. Συχνά το θύμα δέχεται μίσος.
Οι περισσότεροι από τους υβριστές δεν θα έβρισκαν το θάρρος να επαναλάβουν τα λόγια τους αν είχαν μπροστά τους τον Αθερίδη ή τη μητέρα από το Αργος. Ναι, το ξέρουμε. Η οθόνη καταργεί την ανθρώπινη παρουσία και η σκληρότητα εκδηλώνεται πιο εύκολα. Εδώ όμως προβάλλει και ένα ερώτημα που δυσκολεύομαι να απαντήσω. Είναι όλοι αυτοί οι άνθρωποι σκληροί ή τα social media τους κάνουν έτσι;
Το βέβαιο είναι ότι με τη δικτύωση η κακία έγινε αποδεκτή από ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας. Και είναι πραγματικά μεγάλος ο αριθμός αυτών που αισθάνονται την ανάγκη να γράψουν κάτι σκληρό, προσβλητικό ή απάνθρωπο. Σαν να μην τους αρκεί να διαφωνήσουν. Πρέπει να τραυματίσουν.
Σήμερα μπορείς να γίνεσαι κακός, σκληρός, αγενής, απάνθρωπος, χωρίς κόστος. Αντιθέτως, ενδέχεται να εισπράξεις και επιβράβευση. Για αυτό και τα σχόλια έχουν πλέον τόσο μένος. Δεν γράφονται για να εκφράσουν άποψη, αλλά για να διεκδικήσουν αποδοχή, υψωμένους αντίχειρες και καρδούλες. Το σχόλιο δεν απευθύνεται στον Αθερίδη. Απευθύνεται στη φυλή του σχολιαστή. Πολλοί άνθρωποι γράφουν φρικτά πράγματα όχι επειδή είναι οι ίδιοι φρικτοί, αλλά επειδή μέσα στο περιβάλλον των social η σκληρότητα γίνεται παιχνίδι κοινωνικής αποδοχής.
Εννοείται ότι σε αυτή τη συνθήκη συμμετέχει και ο αλγόριθμος που αναδεικνύει την ένταση και την οργή ως αγαθά προς εμπορική αξιοποίηση. Παράγουν μεγαλύτερη εμπλοκή του χρήστη. Η κακία και η οργή φέρνουν χρήμα.
Αναρωτιέμαι αν τα social media είναι ο καθρέφτης της κοινωνίας. Ελπίζω πως όχι. Απλώς επιτρέπουν συμπεριφορές που δεν θα ήταν ανεκτές σε άλλες σφαίρες της δημόσιας έκφρασης.
Διαβάζοντας τα σχόλια μίσους, ελπίζω ότι οι άνθρωποι δεν είναι στην πραγματικότητα έτσι. Και σκέφτομαι ότι τα social δεν παραμορφώνουν τον χαρακτήρα μας, απλώς αφαιρούν τα φρένα και τις αναστολές. Αλλά ακόμα και αν είναι σωστό αυτό, σίγουρα μεταφέρεται κομμάτι της τοξικότητας στην πραγματική ζωή. Χτυπάς τα χέρια σου με λύσσα στο πληκτρολόγιο, κομματιάζεις με προσβολές και κακία έναν άνθρωπο. Μπορείς μετά να σηκώσεις το κεφάλι και να χαμογελάσεις στον κόσμο;
