Φορώντας παραδοσιακές στολές των Βίκινγκς, κρατώντας σπαθιά και ασπίδες, ο Έρλινγκ Χάαλαντ και οι συμπαίκτες του στην Εθνική Νορβηγίας πόζαραν σε μια ιδιωτική παραλία κοντά στο Όσλο, με τα εμβληματικά πολεμικά πλοία να δεσπόζουν στο φόντο.
Η φωτογραφία που έχει γίνει viral (αν και έχει προκαλέσει αντιδράσεις για υπονοούμενα λευκής υπεροχής) είναι και ένα μήνυμα ενόψει του μεγάλου τουρνουά ποδοσφαίρου που ξεκινά την επόμενη εβδομάδα στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Όπως ακριβώς έκαναν οι πρόγονοί τους πριν από χιλιάδες χρόνια, έτσι και οι σύγχρονοι Νορβηγοί ποδοσφαιριστές ετοιμάζονται να διασχίσουν τους ωκεανούς με την υπόσχεση της δόξας και του «χρυσού» είπε εκπρόσωπος της Εθνικής Νορβηγίας που επιστράτευσε τον διάσημο Βρετανό φωτογράφο Ντέιβιντ Γιάροου για την ομαδική φωτογράφιση.
Η λήψη πραγματοποιήθηκε το προηγούμενο Σάββατο, είχε όμως μια σημαντική απουσία: ο αρχηγός της Άρσεναλ, Μάρτιν Έντεγκαρντ, δεν μπορούσε να είναι εκεί καθώς αγωνιζόταν στον τελικό του Champions League.
Ωστόσο, ο Γιάροου είχε προβλέψει τα πάντα. Άφησε έναν κενό χώρο ανάμεσα στους παίκτες και όταν ο Έντεγκαρντ πέταξε για το Όσλο την Τρίτη, φωτογραφήθηκε μόνος του και ενσωματώθηκε ψηφιακά στο τελικό αποτέλεσμα.
Με τον ίδιο ψηφιακό τρόπο προστέθηκαν στο φόντο και στοιχεία από το περίφημο Viking Valley στο Γκουντβάνγκεν, για να γίνει το τοπίο ακόμα πιο άγριο και επιβλητικό.
«Μου αρέσει να φωτογραφίζω τους ανθρώπους έξω από το συνηθισμένο τους περιβάλλον», δήλωσε ο Γιάροου στο The Athletic.
«Ξέρω ότι μπορεί να δεχτώ κριτική, αλλά ήθελα να παίξω με την έννοια του ταξιδιού που πηγαίνει πίσω στους Βίκινγκς, σαν να σαλπάρουν για να κατακτήσουν την Αμερική».
«Ακροδεξιά αισθητική»
Ωστόσο η πρωτοβουλία έφερε αντιδράσεις στο εσωτερικό της χώρας, ακόμη και αν η επιστροφή της Εθνικής Νορβηγίας σε τελική φάση Παγκοσμίου Κυπέλλου μετά από 28 ολόκληρα χρόνια θα έπρεπε να είναι μια στιγμή απόλυτης εθνικής γιορτής.
Αντίθετα, έχει μετατραπεί σε ένα πεδίο άγριας πολιτικής και κοινωνικής αντιπαράθεσης. Η επική, κινηματογραφική φωτογράφιση των διεθνών με σπαθιά, ασπίδες και προβιές Βίκινγκ, που αποθεώθηκε σε όλο τον κόσμο, δέχεται πλέον σφοδρά πυρά στο εσωτερικό της χώρας, με τους επικριτές να μιλούν για «τοξική κουλτούρα» και επικίνδυνα «υπερ-αρσενικά ιδεώδη».
Μερίδα διανοουμένων και σχολιαστών στη Νορβηγία —μια χώρα παραδοσιακά ταυτισμένη με την ειρήνη και τη διπλωματία— βρήκαν το concept του φωτογράφου Ντέιβιντ Γιάροου ξεπέρασε τα όρια.
Οι αντιδράσεις στα νορβηγικά Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης είναι καταιγιστικές. Η γνωστή αρθρογράφος Γιάνε Στίγκεν Ντράνγκσχολτ δήλωσε στην εφημερίδα Aftenposten ότι η καμπάνια φλερτάρει με τη μανόσφαιρα.
«Έχει αισθητική υπερβολικής αρρενωπότητας και μια ελαφρώς τοξική, αγορίστικη αύρα. Θα μπορούσαν να έχουν σκεφτεί κάτι πολύ καλύτερο» είπε.
Ακόμα πιο σκληρή ήταν η τοποθέτηση της ερευνήτριας Τζέιν Χάουγκ Σκγιόλντλι, η οποία προειδοποίησε μέσω της Klassekampen ότι το πάντρεμα των αρχαίων σκανδιναβικών στοιχείων με ένα «υπερ-αρσενικό ιδεώδες» για την εθνική ομάδα είναι ατυχές, καθώς «είναι τυπικό της συμβολικής γλώσσας που χρησιμοποιούν οι νεοναζί και οι φασίστες».
Από την πλευρά του, ο σχολιαστής της VG, Χανς Πέτερ Στζόλι, ζήτησε «να βγει ο Βίκινγκ από το ποδόσφαιρο», χαρακτηρίζοντας το αποτέλεσμα φτηνό. «Το ποδόσφαιρο πρέπει να είναι προσγειωμένο, όπως οι Νορβηγοί – χαμηλών τόνων, αξιοπρεπείς άνθρωποι. Δεν είναι Ντίσνεϊ».
«Ο Θορ δεν ανήκει στους νεοναζί»
Στην αντίπερα όχθη, η υπεράσπιση της εθνικής ομάδας πήρε αμέσως πολιτικές διαστάσεις. Ο Μίμιρ Κρίστιανσον, βουλευτής του Κόκκινου Κόμματος, χαρακτήρισε τις αντιδράσεις «παράλογες» με μια ανάρτηση που έγινε αμέσως viral.
«Στο Παγκόσμιο Κύπελλο συναντιούνται κουλτούρες από όλο τον κόσμο. Η Νορβηγία πρέπει να φέρει τη δική της κουλτούρα. Όταν το Μεξικό χρησιμοποιεί μοτίβα των Αζτέκων στις φανέλες του, όλοι το αποθεώνουν» έγραψε.
Ο Κρίστιανσον δήλωσε «κουρασμένος» από την τάση των αριστερών κριτικών να συνδέουν τη σκανδιναβική κληρονομιά με τον δεξί εξτρεμισμό.
«Οι Ναζί δεν έχουν την ιδιοκτησία του Θορ, του Όντιν, των ρούνων ή της Βαλχάλα. Πρέπει να τα πάρουμε πίσω από αυτούς. Και η εθνική ομάδα δίνει το καλύτερο παράδειγμα» πρόσθεσε.
Στο πλευρό του τάχθηκαν αρχαιολόγοι και διευθυντές μουσείων, τονίζοντας ότι η καμπάνια βοηθά στον επαναπατρισμό της ιστορικής κουλτούρας από τα χέρια των εξτρεμιστών.
Η Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία της Νορβηγίας (NFF) έσπευσε να ξεκαθαρίσει ότι οι φανέλες της ομάδας στο Μουντιάλ θα έχουν στοιχεία ρούνων, αλλά ο στόχος δεν είναι η εξύμνηση της βίας στην ιστορία της χώρας.
«Χρησιμοποιούμε την ιστορία ως εικόνα για τις αξίες του νορβηγικού ποδοσφαίρου: την κοινότητα, τον εθελοντισμό, το κουράγιο και την ενότητα στα δύσκολα», δήλωσε η διευθύντρια επικοινωνίας, Ράγκνχιλντ Ασκ Κόνελ.
Στο πρόσφατο φιλικό όπου η Νορβηγία διέλυσε τη Σουηδία με 3-1, χιλιάδες οπαδοί στις κερκίδες άρχισαν να κάνουν συγχρονισμένες κινήσεις κωπηλασίας —σαν να βρίσκονται μέσα σε πολεμικό πλοίο— φωνάζοντας ρυθμικά το viral σύνθημα «Ro! Ro!».
Η μάχη των ΗΠΑ ξεκινά την επόμενη εβδομάδα, και οι Νορβηγοί σαλπάρουν με τα σπαθιά υψωμένα.
Από τη «Μαφία» του Ryder Cup στα γήπεδα των ΗΠΑ
Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που ο Ντέιβιντ Γιάροου κάνει μια τέτοια ανατρεπτική φωτογράφιση.
Πέρυσι, είχε φωτογραφίσει την ευρωπαϊκή ομάδα γκολφ του Ryder Cup μπροστά από τη γέφυρα του Μπρούκλιν, ντύνοντας όλους τους γκόλφερ ως μέλη της Μαφίας.
Εκείνη η φωτογραφία έγινε μία από τις πιο ακριβές όλων των εποχών, συγκεντρώνοντας τεράστια ποσά για φιλανθρωπικούς σκοπούς, ενώ η ομάδα κατέκτησε τελικά το τρόπαιο.
Αν και οι γκόλφερ τα κατάφεραν, για την ποδοσφαιρική Νορβηγία τα πράγματα στις ΗΠΑ θα είναι πολύ πιο δύσκολα.
Παρά την παρουσία παγκόσμιων αστέρων όπως ο Χάαλαντ και ο Έντεγκαρντ, η σκανδιναβική ομάδα δεν συγκαταλέγεται στα φαβορί του τουρνουά σημειώνει το Athletic.
Ωστόσο, αν η επιτυχία τους στο γήπεδο είναι ανάλογη με τον θόρυβο που προκάλεσε η φωτογραφία τους, τότε οι αντίπαλοί τους έχουν σοβαρό λόγο να ανησυχούν.
