Μια διατροφή πλούσια σε πολυφαινόλες, φυσικές φυτικές ενώσεις που βρίσκονται σε τρόφιμα όπως τα μούρα, το πράσινο τσάι, ο καφές, το κακάο και το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, ενδέχεται να συμβάλλει στην επιβράδυνση της ταχύτητας με την οποία γερνά ο εγκέφαλος και στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης νευροεκφυλιστικών παθήσεων, όπως η νόσος Αλτσχάιμερ.
Αυτό είναι το συμπέρασμα μιας εκτενούς ανασκόπησης επιστημονικών μελετών που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nutrients. Παρότι οι ειδικοί τονίζουν ότι χρειάζονται περισσότερες κλινικές μελέτες σε ανθρώπους, τα μέχρι σήμερα δεδομένα δείχνουν ότι οι πολυφαινόλες δρουν σε πολλαπλά επίπεδα, προστατεύοντας τα εγκεφαλικά κύτταρα από τις φθορές που προκαλεί η γήρανση.
Γιατί ο εγκέφαλος γερνά;
Καθώς αυξάνεται το προσδόκιμο ζωής, αυξάνεται και ο αριθμός των ανθρώπων που εμφανίζουν άνοια ή άλλες διαταραχές της μνήμης. Σύμφωνα με τη σύγχρονη επιστημονική προσέγγιση, η ίδια η διαδικασία της γήρανσης αποτελεί τον βασικό παράγοντα που ευνοεί την εμφάνιση παθήσεων όπως το Αλτσχάιμερ και το Πάρκινσον.
Με την πάροδο των χρόνων, ο εγκέφαλος εκτίθεται σε χρόνιες φλεγμονές, αυξημένο οξειδωτικό στρες και μειωμένη παραγωγή ενέργειας στα κύτταρα, γεγονός που επηρεάζει σταδιακά τη μνήμη και τις γνωστικές λειτουργίες.
Εγκέφαλος και οι τροφές που τον θωρακίζουν
Οι πολυφαινόλες υπάρχουν σε χιλιάδες διαφορετικές μορφές και αφθονούν σε φυτικά τρόφιμα. Ιδιαίτερα πλούσια σε αυτές είναι τα μούρα, τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, το πράσινο και το μαύρο τσάι, ο καφές, τα σταφύλια, οι ξηροί καρποί, το κακάο και το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι διατροφικά πρότυπα όπως η Μεσογειακή διατροφή και η δίαιτα MIND, που βασίζονται σε αυτές τις τροφές, συνδέονται με μικρότερο κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης. Η προστατευτική τους δράση φαίνεται να οφείλεται στον συνδυασμό πολλών διαφορετικών φυτικών συστατικών που λειτουργούν συνεργατικά.
Πώς προστατεύουν τα εγκεφαλικά κύτταρα
Οι πολυφαινόλες φαίνεται ότι περιορίζουν το οξειδωτικό στρες, δηλαδή τη συσσώρευση ελεύθερων ριζών που προκαλούν βλάβες στο DNA και στις κυτταρικές μεμβράνες. Επειδή ο εγκέφαλος καταναλώνει μεγάλες ποσότητες οξυγόνου, είναι ιδιαίτερα ευάλωτος σε αυτού του είδους τις φθορές.
Παράλληλα, συμβάλλουν στη μείωση της χρόνιας φλεγμονής που αναπτύσσεται στον γηράσκοντα εγκέφαλο και συνδέεται με την καταστροφή των νευρώνων. Εργαστηριακές μελέτες δείχνουν επίσης ότι ορισμένες πολυφαινόλες, όπως η ρεσβερατρόλη από τα σταφύλια και η EGCG του πράσινου τσαγιού, μπορούν να περιορίσουν τη συσσώρευση των παθολογικών πρωτεϊνών που χαρακτηρίζουν τη νόσο Αλτσχάιμερ.
Επιπλέον, φαίνεται να ενισχύουν τη λειτουργία των μιτοχονδρίων, των «εργοστασίων παραγωγής ενέργειας» των κυττάρων, βοηθώντας τους νευρώνες να διατηρούν την ενεργητικότητά τους όσο μεγαλώνουμε.
Έντερο και εγκέφαλος
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι σημαντικό μέρος της δράσης των πολυφαινολών εξαρτάται από το μικροβίωμα του εντέρου. Τα ωφέλιμα βακτήρια διασπούν τις πολυφαινόλες σε μικρότερα μόρια, τα οποία απορροφώνται ευκολότερα και μπορούν να φτάσουν μέχρι τον εγκέφαλο, ασκώντας προστατευτική δράση. Επειδή όμως κάθε άνθρωπος διαθέτει διαφορετικό μικροβίωμα, η αποτελεσματικότητα των πολυφαινολών διαφέρει από άτομο σε άτομο.
Το κλειδί είναι η ισορροπημένη διατροφή
Η επιστημονική κοινότητα συμφωνεί ότι ο ασφαλέστερος και αποτελεσματικότερος τρόπος πρόσληψης πολυφαινολών είναι μέσα από μια ισορροπημένη διατροφή, πλούσια σε φρούτα, λαχανικά, όσπρια, ξηρούς καρπούς, ελαιόλαδο και τσάι.
Οι μελλοντικές έρευνες αναμένεται να οδηγήσουν σε πιο εξατομικευμένες διατροφικές συστάσεις, προσαρμοσμένες στις ανάγκες και τα χαρακτηριστικά του κάθε οργανισμού.
* Πηγή: Vita
