Κάθε γενιά νέων ενηλίκων απορρίπτεται συνήθως από τις παλαιότερες ως απερίσκεπτη, αλλά, η σημερινή Gen Z, αναμφισβήτητα έχει αντιμετωπίσει αυτούς τους χαρακτηρισμούς πιο έντονα από τους προηγούμενους.
Συχνά αυτοί οι νέοι κατηγορούνται για έλλειψη δέσμευσης στην εργασία, για υπερβολικές δαπάνες σε μη απαραίτητα αγαθά και για υιοθέτηση μιας νοοτροπίας «Yolo» (σ.σ. you only live once, δηλαδή ζεις μόνο μια φορά) που τους ωθεί σε κερδοσκοπικές επενδύσεις όπως τα κρυπτονομίσματα και τα NFT.
Δύο πράγματα, ωστόσο, διαφοροποιούν τη Gen Z από τις προηγούμενες γενιές που δέχτηκαν παρόμοιες επικρίσεις. Πρώτον, αντί να αντισταθούν σε αυτές τις ταμπέλες, πολλοί νέοι ενήλικες τις έχουν ενστερνιστεί.
Δεύτερον, νέα στοιχεία υποδηλώνουν ότι αυτές οι συμπεριφορές δεν είναι απλώς πολιτισμικές ιδιορρυθμίες, αλλά ορθολογικές αντιδράσεις στις έντονα επιδεινούμενες οικονομικές προοπτικές – ιδίως, τη συρρίκνωση της πιθανότητας αγοράς κατοικίας.
Ο «οικονομικός μηδενισμός» της Gen Z
Μια πρωτοποριακή μελέτη που δημοσιεύθηκε την περασμένη εβδομάδα από οικονομολόγους του Πανεπιστημίου του Σικάγο και του Πανεπιστημίου Northwestern ανέλυσε λεπτομερή δεδομένα σχετικά με τις δαπάνες, τον πλούτο και τις στάσεις των Αμερικανών.
Οι μελετητές διαπίστωσαν ότι οι νέοι ενήλικες που θεωρούν την ιδιοκτησία κατοικίας ως ουσιαστικά απρόσιτη, είναι πολύ πιο πιθανό να μειώσουν την εργασιακή τους προσπάθεια, να ξοδέψουν περισσότερα για αναψυχή και να ασχοληθούν με χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία υψηλού κινδύνου, όπως τα κρυπτονομίσματα.
Αντίθετα, η έρευνα των Σεούνγκ Χιεόνγκ Λι και Γιανγκεούν Γιου δείχνει ότι όσοι έχουν ρεαλιστικές πιθανότητες να αγοράσουν ένα σπίτι μεσοπρόθεσμα — ή που ήδη κατέχουν ένα — τείνουν να αναλαμβάνουν λιγότερα ρίσκα και να αφιερώνονται πιο επιμελώς στην εργασία τους.
Σε άρθρο του στους Financial Times, ο Τζον Μπερν-Μέρντοχ αποκαλύπτει μια παρόμοια τάση στο Ηνωμένο Βασίλειο σαν επέκταση αυτής της ανάλυσης. Οι νεαρότεροι ενοικιαστές στη Βρετανία που αισθάνονται ότι έχουν μικρή προοπτική να αποταμιεύσουν για μια προκαταβολή είναι σημαντικά πιο επιρρεπείς σε επικίνδυνες οικονομικές συμπεριφορές, συμπεριλαμβανομένων των τυχερών παιχνιδιών στο διαδίκτυο, σε αντίθεση με συνομηλίκους τους που ήδη αρχίζουν να ανεβαίνουν στην κοινωνική κλίμακα ή βρίσκονται πιο κοντά στην αγορά ακινήτου.
Καθώς η στέγαση γίνεται λιγότερο προσιτή, όσοι πιστεύουν ότι έχουν αποκλειστεί μόνιμα από την ιδιοκτησία, στρέφονται σε κερδοσκοπικά οικονομικά στοιχήματα και σε αυτό που ο Αμερικανός σχολιαστής Ντιμίτρι Κόφινας αποκαλεί «οικονομικό μηδενισμό».
Η έλλειψη κινήτρων
Τα ευρήματα σχετικά με τη συμπεριφορά στον χώρο εργασίας είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακά. Η Gen Z συχνά απεικονίζεται ως εύθραυστη ή αποστασιοποιημένη, με πολλούς νέους εργαζόμενους να εκφράζουν την απογοήτευσή τους για τη μονοτονία του ωραρίου εννέα με πέντε. Τα δεδομένα, ωστόσο, υποδηλώνουν ότι οι στάσεις τους δεν έχουν τις ρίζες τους σε προσωπικές αδυναμίες αλλά στις μεταβαλλόμενες οικονομικές πραγματικότητες. Οι προηγούμενες γενιές δεν ήταν απαραίτητα πιο ενθουσιώδεις για δουλειά – απλώς είχαν ένα σαφές κίνητρο: η σκληρή εργασία θα μπορούσε να οδηγήσει στην απόκτηση σπιτιού. Καθώς αυτή η προοπτική απομακρύνεται, η προσπάθεια φαίνεται λιγότερο ουσιαστική.
Αυτή η δυναμική ενισχύεται από την αυξανόμενη σημασία της γονικής βοήθειας. Στις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Αυστραλία, το μεγαλύτερο εμπόδιο για τους αγοραστές πρώτης κατοικίας δεν είναι πλέον το εισόδημα αλλά η προκαταβολή. Σε αυτές τις χώρες που δεν υπάρχει παράδοση σε γονικές παροχές, αν ο νέος περιμένει, μια μάλλον μάταια, εξαψήφια βοήθεια από την οικογένεια, ο εργασιακός ζήλος για σταδιακά κέρδη δεν φαίνεται να αξίζει τον κόπο.
Πηγή: ΟΤ
