Οι συζητήσεις γύρω από τη συναίνεση, τον σεβασμό και τη σεξουαλική βία δεν είναι εύκολες για καμία οικογένεια.
Όταν, όμως, περιστατικά βίας και κακοποίησης γίνονται καθημερινά μέρος της επικαιρότητας και τα παιδιά έρχονται σε επαφή με αυτά μέσα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η ανάγκη για ανοιχτή και ειλικρινή επικοινωνία γίνεται ακόμη πιο σημαντική.
Οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά και τους εφήβους να κατανοήσουν τι σημαίνει μια υγιής σχέση, να αναγνωρίζουν τα όρια —τα δικά τους και των άλλων— και να αμφισβητούν μηνύματα που κανονικοποιούν τον σεξισμό και τη βία.
Πριν ξεκινήσετε τη συζήτηση
Υπάρχουν μερικοί τρόποι με τους οποίους οι ενήλικες μπορούν να προετοιμαστούν εκ των προτέρων, σύμφωνα με ένα άρθρο της κοινωνιολόγου Stephanie Wescott στο The Conversation.
Οι έρευνες δείχνουν ότι είναι σημαντικό οι γονείς να αισθάνονται σιγουριά όταν μιλούν για τη συναίνεση και τη σεξουαλική βία, ώστε να μπορούν να παρέχουν σαφείς πληροφορίες και να απαντούν σε ερωτήσεις.
Η σιγουριά οδηγεί επίσης σε καλύτερη ρύθμιση των συναισθημάτων κατά τη διάρκεια αυτών των συζητήσεων. Το να διασφαλίσετε ότι διαθέτετε οι ίδιοι ένα καλό επίπεδο γνώσεων μπορεί να ενισχύσει τη σιγουριά σας.
Χρησιμοποιήστε ακριβείς λέξεις αντί για υποκοριστικά και, ειδικά με τους εφήβους, μην προσπαθήσετε να μετριάσετε τη συζήτηση αποκρύπτοντας την πραγματικότητα της βίας.
Τα παιδιά και οι έφηβοι πρέπει να γνωρίζουν τα γεγονότα και τους κινδύνους και να μην έχουν καμία αμφιβολία ότι οι γονείς τους θα τα στηρίξουν σε οποιαδήποτε εμπειρία.
Πώς να ξεκινήσετε τη συζήτηση
Οι οικογένειες πρέπει να έχουν ανοιχτές συζητήσεις όταν μιλούν σε παιδιά και νέους για τον μισογυνισμό, τον βιασμό και τη σεξουαλική βία.
Αυτό σημαίνει ότι όλα τα μέλη της οικογένειας πρέπει να αισθάνονται ασφαλή να εκφράζουν ανησυχίες, να κάνουν ερωτήσεις και να συζητούν θέματα χωρίς φόβο απόρριψης ή επίπληξης.
Ένα καλό σημείο εκκίνησης είναι να ρωτήσετε τα παιδιά τι έχουν διαβάσει σε πρόσφατα δημοσιεύματα στα ΜΜΕ ή τα social media, τι σκέφτονται για τα ζητήματα αυτά και τι έχουν συζητήσει με τους φίλους τους.
Αυτό ανοίγει το δρόμο για σημαντικές συζητήσεις που δεν αφορούν μόνο τις προσωπικές εμπειρίες των νέων.
Το περιβάλλον έχει σημασία
Είναι σημαντικό τα παιδιά και οι έφηβοι να μην αισθάνονται ότι έρχονται προ εκπλήξεως όταν οι ενήλικες ξεκινούν συζητήσεις.
Αντί για μια πιο επίσημη συζήτηση καθισμένοι, μπορείτε να επιλέξετε να ξεκινήσετε μια συζήτηση σε ένα πιο ανεπίσημο περιβάλλον, όπως στο αυτοκίνητο ή ενώ κάνετε δουλειές του σπιτιού.
Διατηρήστε την κουβέντα ανοιχτή και μην δίνετε οδηγίες
Ενώ οι γονείς πρέπει να είναι σαφείς σχετικά με τις αξίες τους (για παράδειγμα, η βία κατά των γυναικών δεν είναι ποτέ αποδεκτή), το να κάνετε ερωτήσεις και να βοηθάτε τους νέους να καταλήξουν στα δικά τους συμπεράσματα μπορεί να είναι πιο αποτελεσματικό από το να δίνετε οδηγίες. Αυτές οι ερωτήσεις μπορεί να περιλαμβάνουν:
- τι έχεις ακούσει για (ένα συγκεκριμένο περιστατικό);
- πώς σε κάνει να νιώθεις;
- έχεις καμία ερώτηση που θα ήθελες να κάνεις;
Ο τόνος είναι επίσης σημαντικός. Προσπαθήστε να διατηρήσετε τη συζήτηση ήρεμη, χωρίς επικρίσεις.
Ενθαρρύνετε το παιδί σας να σας μιλάει για εμπειρίες και θέματα που το απασχολούν.
Μην ενισχύετε επιβλαβή στερεότυπα
Αποφύγετε να ενισχύετε επιβλαβή μηνύματα και στερεότυπα φύλου, όπως το «τα αγόρια είναι έτσι» ή μύθους σχετικά με τον βιασμό («οι γυναίκες συχνά λένε ψέματα», «οι άνδρες έχουν περισσότερη ανάγκη από σεξ»).
Είναι ζωτικής σημασίας το παιδί σας να σας ακούει να απορρίπτετε αυτούς τους μύθους, ακόμα κι αν φαίνεται να συμφωνεί μαζί τους.
Η αμηχανία είναι φυσιολογική
Το σεξ, η βία και η πορνογραφία μπορεί να είναι δύσκολα και άβολα θέματα, ειδικά μεταξύ γονέων και παιδιών.
Αναγνωρίστε ότι η αμηχανία είναι φυσιολογική, αλλά μην την αφήσετε να γίνει δικαιολογία για να αποφύγετε το θέμα.
Αν διαπιστώσετε ότι είναι πραγματικά αδύνατο να κάνετε αυτές τις συζητήσεις με τα παιδιά σας, βρείτε έναν άλλο υπεύθυνο ενήλικα από την οικογένεια ή τον κύκλο των φίλων σας που θα είναι πιο ικανός να σας αντικαταστήσει.
Παρέχετε συνεχή υποστήριξη
Έρευνες δείχνουν ότι οι φεμινιστικές προσεγγίσεις από τους γονείς (όπως αυτές που εστιάζουν στην ασφάλεια των γυναικών και των κοριτσιών), καθώς και η γονική υποστήριξη για σχολικές εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες σχετικά με τις υγιείς σχέσεις και τη συναίνεση, συμβάλλουν στην πρόληψη της βίας.
Εκτός του κύκλου των ειδήσεων, οι ενήλικες μπορούν να βοηθούν τακτικά τα παιδιά να αναγνωρίζουν τον σεξισμό και τον μισογυνισμό σε καθημερινές καταστάσεις, κάτι που με τη σειρά του τα βοηθά να τα αναγνωρίζουν και στη δική τους ζωή.
Για παράδειγμα, επιβλαβή «αστεία» για τις γυναίκες μπορούν να κανονικοποιήσουν τον σεξισμό.
Αυτό που κάποιος θεωρεί απλώς μια ανόητη ατάκα μπορεί να ακούγεται σαν σιωπηρή άδεια σε κάποιον άλλο. Οι ενήλικες πρέπει να ονομάζουν ρητά και να εξηγούν αυτές τις βλάβες όταν εμφανίζονται.
Βοηθήστε τους νέους να σκέφτονται κριτικά
Έρευνες δείχνουν ότι η έκθεση σε μισογυνιστικό περιεχόμενο στα κοινωνικά μέσα μπορεί να οδηγήσει τους νέους να υποστηρίζουν μισογυνιστικές ιδέες.
Είναι απαραίτητο οι γονείς και οι κηδεμόνες να συζητήσουν τον ρόλο που διαδραματίζουν οι εταιρείες κοινωνικών δικτύων στη διάδοση αυτού του περιεχομένου.
Βοηθώντας τους νέους να σκέφτονται κριτικά σχετικά με ό,τι βλέπουν στις ροές τους μπορεί να μειωθεί ο κίνδυνος βλάβης.
Πότε πρέπει οι γονείς να ξεκινήσουν τις συζητήσεις;
Αν και τείνουμε να εστιάζουμε στην ανάπτυξη των γνώσεων των εφήβων, η καλύτερη προσέγγιση είναι να ξεκινήσουμε συζητήσεις σχετικά με τη συναίνεση όσο το δυνατόν νωρίτερα και να τις κάνουμε όσο το δυνατόν πιο συχνά.
Έρευνες δείχνουν ότι τα μικρότερα παιδιά επωφελούνται από συζητήσεις κατάλληλες για την ηλικία τους σχετικά με τη συναίνεση, οι οποίες πρέπει να ξεκινούν μόλις αρχίσουν να μιλούν.
Αυτό περιλαμβάνει συζητήσεις σχετικά με το να μαθαίνουν να εμπιστεύονται τα συναισθήματά τους και να χρησιμοποιούν τις σωστές ανατομικές ονομασίες για τα μέρη του σώματος.
Περιλαμβάνει επίσης το να διδάσκουμε στα παιδιά να σέβονται τα όρια των άλλων και να τους επιτρέπουμε να λαμβάνουν αποφάσεις σχετικά με το δικό τους σώμα, όπως το να αρνούνται τη σωματική επαφή.
Η συναίνεση για τα μικρά παιδιά δεν αφορά το σεξ· αφορά τη σωματική επαφή, όπως οι αγκαλιές, και το μοίρασμα παιχνιδιών και φαγητού.
Να θυμάστε ότι η μισογυνισμός, η σεξουαλική βία και η συναίνεση είναι πολύπλοκα θέματα.
Δεν χρειάζεται να καλύπτετε κάθε λεπτομέρεια μία και μόνο συζήτηση. Η συνεχής και ανοιχτή επικοινωνία είναι πολύ πιο αποτελεσματική από μια τέλεια διαμορφωμένη συζήτηση.
