Ως εκπαιδευτικός που υπηρέτησα επί 25 χρόνια στην ιδιωτική εκπαίδευση και σήμερα υπηρετώ στη δημόσια, έχω διαπιστώσει ότι η μεγαλύτερη πρόκληση του σχολείου δεν είναι πλέον η μετάδοση της γνώσης. Είναι ο τρόπος με τον οποίο οι μαθητές μαθαίνουν να σκέφτονται.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί πλέον να απαντήσει σχεδόν σε κάθε ερώτηση μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Αυτό σημαίνει ότι η πληροφορία έχει γίνει πιο προσβάσιμη από ποτέ. Δεν σημαίνει όμως ότι έχει γίνει και γνώση.
Οι νευροεπιστήμες μάς δείχνουν ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος δεν μαθαίνει παθητικά. Η ουσιαστική μάθηση οικοδομείται όταν ο μαθητής ανακαλεί όσα γνωρίζει, συνδέει νέες έννοιες με τις προηγούμενες εμπειρίες του, κάνει λάθη, δέχεται ανατροφοδότηση και επανέρχεται στη γνώση μέσα στον χρόνο. Η απομνημόνευση χωρίς κατανόηση και η άκριτη αντιγραφή απαντήσεων δεν δημιουργούν βαθιά μάθηση.
Γι’ αυτό η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ούτε ως απειλή ούτε ως υποκατάστατο του εκπαιδευτικού. Μπορεί να αποτελέσει ένα ισχυρό εργαλείο, αρκεί να χρησιμοποιείται με παιδαγωγικούς κανόνες και με έμφαση στην ανάπτυξη της κριτικής σκέψης.
Το σχολείο του αύριο δεν θα κριθεί από το πόση πληροφορία μεταδίδει, αλλά από το αν καλλιεργεί ανθρώπους που μπορούν να αξιολογούν, να συνεργάζονται, να δημιουργούν και να παίρνουν υπεύθυνες αποφάσεις. Αυτές είναι δεξιότητες που καμία μηχανή δεν μπορεί να υποκαταστήσει.
Η εκπαίδευση βρίσκεται μπροστά σε μια ιστορική ευκαιρία. Αν αξιοποιήσουμε τα πορίσματα των νευροεπιστημών και τις δυνατότητες της Τεχνητής Νοημοσύνης με επίκεντρο τον άνθρωπο, μπορούμε να οικοδομήσουμε ένα σχολείο πιο αποτελεσματικό, πιο δημιουργικό και πιο δίκαιο. Γιατί, τελικά, ο στόχος της εκπαίδευσης δεν είναι να δίνει όλες τις απαντήσεις, αλλά να διαμορφώνει ανθρώπους που θα μπορούν να θέτουν τα σωστά ερωτήματα.
ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΟΤΣΑΚΟΣ
ΔΗΜΟΤΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΡΑΦΗΝΑΣ ΠΙΚΕΡΜΙΟΥ
Εφημερίδα POLIS
