Στην αυτοδιοίκηση υπάρχει ένα λάθος που επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά: η ψευδαίσθηση ότι η εξουσία ισοδυναμεί με αποδοχή. Πολλοί πίστεψαν ότι αποχωρώντας θα άφηναν πίσω τους ισχυρό αποτύπωμα, σχέσεις και πολιτικό κεφάλαιο. Η πραγματικότητα όμως αποδείχθηκε διαφορετική. Γιατί ο πραγματικός καθρέφτης δεν είναι ούτε τα χειροκροτήματα ούτε οι δημόσιες εμφανίσεις. Είναι ο δρόμος. Είναι η καθημερινότητα. Είναι το βλέμμα του κόσμου όταν σβήσουν τα φώτα.
Και συνήθως εκεί φαίνονται όλα. Οι αποστάσεις. Η φθορά. Η κούραση. Η αδιαφορία.
Το ανησυχητικό είναι πως, αντί να λειτουργούν κάποια παραδείγματα ως μάθημα, μοιάζει να επαναλαμβάνεται το ίδιο έργο με ακόμη μεγαλύτερη ένταση. Σαν να μην υπάρχει επαφή με την πραγματικότητα. Σαν να μην καταγράφεται η κοινωνική δυσαρέσκεια που μεγαλώνει καθημερινά.
Όταν η διοίκηση χάνει τη σταθερότητά της, όταν κυριαρχεί η ένταση, η καχυποψία και η διαρκής σύγκρουση, τότε αρχίζει να δημιουργείται ένα περιβάλλον τοξικό. Ανοίγουν συνεχώς νέα μέτωπα, καλλιεργούνται αντιπαραθέσεις χωρίς ουσία και τελικά εξαντλείται όχι μόνο η κοινωνία αλλά και όσοι βρίσκονται μέσα στο ίδιο το σύστημα.
Το χειρότερο σε αυτές τις περιπτώσεις είναι η αίσθηση πως όλα αντιμετωπίζονται με όρους στιγμής και συναισθηματικής φόρτισης, χωρίς καθαρή στρατηγική και χωρίς ψυχραιμία. Και αυτό συνήθως οδηγεί σε πολιτικό αδιέξοδο πολύ νωρίτερα από το τέλος μιας θητείας.
Η αυτοδιοίκηση όμως δεν είναι πεδίο προσωπικών εμμονών ούτε καθημερινός πόλεμος χαρακωμάτων. Είναι ένας μικρός τόπος όπου όλοι συναντιούνται ξανά την επόμενη μέρα. Και γι’ αυτό χρειάζεται μέτρο, αυτοσυγκράτηση και αντίληψη της πραγματικότητας πριν η φθορά γίνει μη αναστρέψιμη.
Γιατί όταν χαθεί η επαφή με την κοινωνία, το πρόβλημα δεν είναι η επόμενη εκλογή. Το πρόβλημα είναι ότι χάνεται σταδιακά και η σχέση με τον ίδιο τον τόπο.
ΜΑΡΚΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ
