Αυτή τη στιγμή η χώρα περνάει μία από τις πιο σοβαρές θεσμικές κρίσης της μεταπολιτευτικής ιστορίας της.
Για την ακρίβεια, αυτή τη στιγμή η χώρα είναι αντιμέτωπη με μια θεσμική εκτροπή.
Η απόφαση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου κ. Κωνσταντίνου Τζαβέλλα, του ανώτατου εισαγγελικού λειτουργού της χώρας, να μην ανασύρει από το αρχείο την υπόθεση των υποκλοπών, έτσι ώστε να εξεταστούν κακουργήματα, όπως αυτό της κατασκοπείας, αλλά και να διερευνηθεί η ποινική ευθύνη και άλλων προσώπων, δεν είναι απλώς μια δικαστική κρίση. Είναι ένα πλήγμα στο κράτος δικαίου στη χώρα.
Ουσιαστικά, ένας ανώτατος εισαγγελικός λειτουργός δεν λειτούργησε με το κριτήριο της ανάγκης να διερευνηθεί μια υπόθεση που αφορά την παρακολούθηση μεγάλου μέρους του υπουργικού συμβουλίου, ανώτατων αξιωματικών, δικαστικών, πολιτικών, επιχειρηματιών και δημοσιογράφων. Δεν λειτούργησε με το κριτήριο να μην έχουμε στο πλαίσιο της δημοκρατίας μας πρακτικές τύπου «οι ζωές των άλλων» και μάλιστα με χρήση παράνομου κατασκοπευτικού λογισμικού. Δεν λειτούργησε με το κριτήριο να μην υπάρχουν σκιές πάνω από το θεσμικό πλαίσιο της δημοκρατίας στη χώρα μας.
Αντιθέτως, αυτός ο ανώτατος εισαγγελικός λειτουργός φαίνεται να κινήθηκε ουσιαστικά για να προσφέρει δικαστική προστασία και ατιμωρησία για την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη και της Νέας Δημοκρατίας. Γεγονός που επιβεβαιώνει το ότι αυτή η κυβέρνηση έχει πετύχει μία χωρίς προηγούμενο εργαλειοποίηση της δικαιοσύνης και συνολικά των θεσμών.
Γιατί ο ελέφαντας στο δωμάτιο είναι ακριβώς η ευθύνη αυτής της κυβέρνησης και αυτού του πρωθυπουργού για αυτή την υπόθεση. Γιατί κανείς δεν πιστεύει ότι η συγκεκριμένη υπόθεση αφορά απλώς κάποιους «ιδιώτες». Όπως, ήδη έχει δηλώσει ένας από τους καταδικασμένους πρωτόδικα «ιδιώτες», το λογισμικό αυτό το προμηθεύονται και το χρησιμοποιούν κυβερνήσεις και κρατικές υπηρεσίες ασφαλείας. Πράγμα που σημαίνει ότι το λογισμικό αυτό το προμηθεύτηκε η ΕΥΠ, έστω και εάν η προμήθειά του «συγκαλύφθηκε» εντός άλλων συναλλαγών με το δημόσιο. Δεδομένο που με τη σειρά του σημαίνει ότι ο πρωθυπουργός και ο μηχανισμός γύρω του στο Μέγαρο Μαξίμου, που τότε περιλάμβανε και τον ανιψιό του και γενικό γραμματέα του πρωθυπουργού, Γρηγόρη Δημητριάδη, βρίσκονται στο επίκεντρο αυτής της υπόθεσης. Και για να διερευνηθεί αυτό, το κρίσιμο βήμα ήταν ακριβώς να ξεφύγουμε από τη λογική ότι ήταν απλώς τέσσερις ιδιώτες που από «χόμπι» παρακολουθούσαν υπουργούς, πολιτικούς και ανώτατους αξιωματικούς, και να αναζητήσουμε τους πολιτικούς προϊσταμένους που ενορχήστρωσαν τις υποκλοπές.
Για όλα αυτά είχε νόημα να συνεχιστεί η ποινική διερεύνηση αυτή της υπόθεσης. Γιατί έτσι θα συγκεντρώνονταν περισσότερα στοιχεία και θα πιέζονταν και αυτοί που πρέπει να μιλήσουν και έτσι θα μπορούσαμε να είχαμε πλήρη εικόνα της υπόθεσης και των ευθυνών.
Το γεγονός ότι η Εισαγγελία του Αρείου Πάγου επέλεξε για άλλη μια φορά να «κλείσει» την υπόθεση, διευκολύνοντας πάνω από όλα τον Κυριάκο Μητσοτάκη και την κυβέρνησή του, αποτυπώνει ακριβώς το θεσμικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε. Ουσιαστικά, η απόφαση αυτή είναι το συμπλήρωμα της κυνικής δήλωσης του πρωθυπουργού πριν λίγες μέρες στη Βουλή, στη διάρκεια της προ ημερησίας διάταξης συζήτηση για την κατάσταση με το κράτος δικαίου στη χώρα, ότι το θέμα των υποκλοπών έχει κριθεί δύο φορές εκλογικά. Μόνο που εάν κανείς περιμένει από τη μεριά της πολιτικής εξουσίας τέτοιες δηλώσεις, από τη μεριά της δικαστικής εξουσίας περιμένει αντίστοιχα να λειτουργεί ως θεσμικό αντίβαρο, ως ανάχωμα στην εργαλειοποίηση των θεσμών και ως θεματοφύλακας των βασικών αρχών του κράτους δικαίου. Γιατί μόνο έτσι η Δικαιοσύνη μπορεί να παίξει τον ρόλο της που είναι ακριβώς να αντιστέκεται στην αυθαιρεσία και την αλαζονεία της εξουσίας αντί να την υπηρετεί.
Διαφορετικά, υπονομεύεται ακόμη περισσότερο η πίστη των πολιτών στους θεσμούς. Με αποτέλεσμα να είναι διάχυτη η πεποίθηση ότι «όλοι μέσα στο κόλπο είναι». Μόνο που κάτι τέτοιο σημαίνει ότι οι πολίτες χάνουν την εμπιστοσύνη τους στην ίδια τη δημοκρατία, γεγονός που μόνο τη διολίσθηση σε ακόμη πιο αυταρχικές και αντιδραστικές λογικές διευκολύνει, καθώς είναι ακριβώς αυτό που θα σπεύσει να εκμεταλλευτεί η Ακροδεξιά σε όλες τις παραλλαγές της.
Αυτή τη στιγμή στη χώρα μας πέραν του κοινωνικού ζητήματος, εάν αναλογιστούμε την κρίση κόστους ζωής και την ένταση των ανισοτήτων, τίθεται και δημοκρατικό ζήτημα. Και αυτή η συνειδητή υπονόμευση της δημοκρατίας είναι η χειρότερη υπηρεσία που έχει προσφέρει μέχρι τώρα η Νέα Δημοκρατία και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. Γιατί αυτό που μπορεί να τους φαντάζει μια βολική παντοδυναμία, στην πράξη διαρκώς στέλνει το μήνυμα ότι το βασικό δεν είναι να υπάρχουν θεσμοί, αλλά να μπορούν αυτοί που έχουν την εξουσία να τους χειραγωγούν. Ότι το βασικό δεν είναι να υπάρχει ανεξάρτητη δικαιοσύνη, αλλά η κυβέρνηση να έχει πειθήνιους δικαστές στην κορυφή της Δικαιοσύνης που θα την προστατέψουν, ότι το σημαντικό δεν είναι να έχουμε ανεξάρτητες Αρχές, αλλά να ελέγξουμε τη διαδικασία διορισμού των διοικήσεών τους για να μπορεί η εκάστοτε κυβέρνηση να τις χρησιμοποιεί κατά το δοκούν, ότι το αναγκαίο δεν είναι να έχουμε θεσμική προστασία απέναντι στην αυθαιρεσία της εξουσίας, αλλά ακόμη μεγαλύτερα περιθώρια της κυβέρνησης να παραβιάζει θεμελιώδη δικαιώματα.
Αυτό σημαίνει ότι η μεγάλη πρόκληση δεν είναι απλώς να υπάρξει μια κυβερνητική εναλλαγή στις επόμενες εκλογές. Η πρόκληση είναι να απομακρυνθεί, όσο νωρίτερα γίνεται, η τοξική θεσμική παραβατικότητα που αποτελεί, καιρό τώρα, το σήμα κατατεθέν αυτής της διακυβέρνησης, ακριβώς ώστε να αποκατασταθεί και η λειτουργία των θεσμών και η εμπιστοσύνη των πολιτών σε αυτούς.
Η χώρα δεν έφτασε ανώδυνα στο να έχει μια δημοκρατία και θεσμούς κράτους δικαίου που στοιχειωδώς να λειτουργούν. Χρειάστηκε να υπάρξει η αυταρχική εμπειρία του μετεμφυλιακού κράτους, η Χούντα και τα τραγικά αποτελέσματά της, με αποκορύφωμα την Κυπριακή Τραγωδία και οι μεγάλες συγκρούσεις της Μεταπολίτευσης για να έχουμε μια κανονική κοινοβουλευτική δημοκρατία. Ωστόσο, τα καταφέραμε, παρ’ όλα τα προβλήματα που κατά καιρούς υπήρξαν. Αυτό το δημοκρατικό κεκτημένο της Μεταπολίτευσης αυτή τη στιγμή διακινδυνεύεται από μια κυβέρνηση που όσο περισσότερο βλέπει την πραγματική της νομιμοποίηση να υποχωρεί, τόσο περισσότερο συμπεριφέρεται ως πολιτικά και θεσμικά παντοδύναμη. Οφείλουμε να υπερασπιστούμε αυτό το δημοκρατικό κεκτημένο, πριν είναι πολύ αργά και τα πλήγματα γίνουν ανεπανόρθωτα.
ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΠΟΥΛΟΣ
in.gr
