Δύο χρόνια μετά τη νέα θητεία, η φθορά της μακράς διοίκησης και το ώριμο αίτημα θεσμικής ανανέωσης
Δύο χρόνια μετά την έναρξη της νέας δημοτικής περιόδου στον Δήμο Σπάτων-Αρτέμιδας, η πολιτική εικόνα δεν επιδέχεται απλουστεύσεις. Δεν διαβάζεται με όρους επιτυχίας ή αποτυχίας, ούτε με δίπολα «κυβερνώντες – αντιπολίτευση». Διαβάζεται ως χρονόγραμμα εξουσίας, ως μια αλληλουχία επιλογών, φθορών, αντοχών και κοινωνικών αντιδράσεων που εξηγούν πού βρίσκεται σήμερα ο Δήμος και γιατί το αίτημα της αλλαγής επανέρχεται στο προσκήνιο, όχι ως σύνθημα αλλά ως ανάγκη.
Η διοίκηση του Δημήτρη Μάρκου αποτελεί μία από τις μακροβιότερες στην Ανατολική Αττική. Η πολιτική της νομιμοποίηση δεν αμφισβητείται θεσμικά. Κέρδισε εκλογές, ανανέωσε εντολή, διατήρησε τον έλεγχο του Δήμου. Ωστόσο, η μακρά παραμονή στην εξουσία, ακόμη και όταν συνοδεύεται από εμπειρία και διοικητική γνώση, γεννά αναπόφευκτα φθορά. Όχι απαραίτητα λόγω μεγάλων λαθών, αλλά λόγω εξάντλησης του πολιτικού χρόνου και της αίσθησης επανάληψης.
Ο Δήμος Σπάτων-Αρτέμιδας έχει αλλάξει ραγδαία τα τελευταία χρόνια. Η πληθυσμιακή αύξηση, οι πιέσεις στις υποδομές, τα ζητήματα καθαριότητας, κυκλοφορίας, καθημερινότητας και ποιότητας ζωής δημιουργούν αυξημένες απαιτήσεις. Σε αυτό το περιβάλλον, η διοίκηση καλείται όχι μόνο να διαχειριστεί, αλλά να πείσει ότι διαθέτει φρέσκια στρατηγική και καθαρή κατεύθυνση. Και ακριβώς εδώ εντοπίζεται το πρώτο ρήγμα, η διοίκηση λειτουργεί με τα καλά της και τα κακά της, αλλά είναι ξεκάθαρο πως δυσκολεύεται να εμπνεύσει.
Στο εσωτερικό της δημοτικής αρχής, οι ισορροπίες δεν είναι μονολιθικές. Υπάρχουν πρόσωπα με αυξημένο βάρος και ρόλο, και άλλα που κινούνται περισσότερο διαχειριστικά. Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η παρουσία του Αντώνη Νομικού, αντιδημάρχου με ένα από τα πιο κρίσιμα και απαιτητικά χαρτοφυλάκια. Η ευθύνη της καθαριότητας, της αποκομιδής και διαχείρισης αποβλήτων, της συντήρησης και επισκευής του ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού, της διαχείρισης καυσίμων και υλικών, της επιβολής προστίμων, της επίβλεψης έργων καθαριότητας, καθώς και η εποπτεία του κοιμητηρίου Αρτέμιδος, τον τοποθετούν στην πρώτη γραμμή της καθημερινότητας. Πρόκειται για τομέα που παράγει πολιτικό κόστος αλλά και πολιτικό αποτύπωμα.
Δεν είναι τυχαίο ότι στο πολιτικό παρασκήνιο ο Αντώνης Νομικός καταγράφεται από αρκετούς ως πρόσωπο με αυξημένο ειδικό βάρος, συχνά μάλιστα ως το άτυπο «νούμερο δύο» της σημερινής διοίκησης. Οι συζητήσεις περί μελλοντικής ανάληψης πιο κεντρικού ρόλου δεν αποτελούν επίσημη θέση, αλλά η ίδια η ύπαρξή τους δείχνει ότι στο εσωτερικό της παράταξης η συζήτηση για το αύριο έχει ξεκινήσει, έστω σιωπηρά. Και όπως συμβαίνει συχνά στη μακρά εξουσία, οι μεγαλύτερες μετακινήσεις δεν ανακοινώνονται, προετοιμάζονται.
Στην αντιπολίτευση, κεντρικό ρόλο διαδραματίζει η Άννα Ραφτοπούλου, επικεφαλής της βασικής αντιπολιτευτικής παράταξης. Η παρουσία της χαρακτηρίζεται από σταθερότητα και μάχιμη στάση. Παρεμβαίνει, αναδεικνύει ζητήματα, καταθέτει θέσεις και λειτουργεί ως θεσμικός αντίλογος στη διοίκηση, χωρίς να επενδύει στη στείρα αντιπαράθεση. Εκφράζει ένα τμήμα της κοινωνίας που δεν νιώθει ότι εκπροσωπείται επαρκώς από τη σημερινή διοίκηση και αναζητά εναλλακτική πρόταση μέσα από θεσμικό λόγο και συνεχή παρουσία.
Η αντιπολίτευση συνολικά δεν εμφανίζεται ακόμη ως ενιαίο, απολύτως συμπαγές πολιτικό μπλοκ εξουσίας. Υπάρχουν όμως πρόσωπα, θέσεις και κοινωνικές αναφορές που δείχνουν ότι το έδαφος ωριμάζει. Και συχνά, σε δήμους με μακροχρόνια διοίκηση, η πολιτική εναλλακτική δεν γεννιέται πρώτα στα γραφεία, αλλά στην κοινωνία.
Εκεί ακριβώς καταγράφεται σήμερα το πιο καθαρό μήνυμα. Στα Σπάτα και την Αρτέμιδα υπάρχει έντονη κοινωνική κόπωση. Οι κάτοικοι διαμαρτύρονται. Υπάρχει κούραση, απογοήτευση, γκρίνια που δεν είναι παροδική. Δεν αφορά ένα μόνο έργο ή μια απόφαση, αλλά τη συνολική αίσθηση ότι ο Δήμος έχει εγκλωβιστεί σε μια μακρά επανάληψη, χωρίς ουσιαστική ανανέωση. Η καθημερινότητα δεν βελτιώνεται με τον ρυθμό που προσδοκάται και η απόσταση ανάμεσα στη διοίκηση και στους πολίτες μοιάζει να μεγαλώνει.
Θεσμικά, τίποτα δεν επιβάλλει άμεση αλλαγή. Πολιτικά όμως, πολλά τη ζητούν. Το χρονόγραμμα εξουσίας στον Δήμο Σπάτων-Αρτέμιδας δείχνει ότι η σημερινή διοίκηση δεν έχει καταρρεύσει, αλλά έχει εισέλθει στη φάση της φθοράς. Και αυτή είναι συχνά η πιο κρίσιμη στιγμή, όταν η ανάγκη αλλαγής δεν προκύπτει από θεσμική αποτυχία, αλλά από κοινωνική εξάντληση.
Το αν αυτή η ανάγκη θα μετουσιωθεί σε συγκεκριμένες πολιτικές πρωτοβουλίες, νέα σχήματα ή αναδιατάξεις προσώπων, θα φανεί στον χρόνο. Σε κάθε περίπτωση, το αίτημα για αλλαγή δεν διατυπώνεται πλέον ως αντίδραση. Διατυπώνεται ως ώριμη απαίτηση για ανανέωση. Και όταν συμβαίνει αυτό, η ιστορία σπάνια μένει ακίνητη.
Εφημερίδα POLIS
