Μια φορά κι έναν καιρό, σε μια εύφορη κοιλάδα ανάμεσα σε δύο λόφους που έμοιαζαν να ψιθυρίζουν μυστικά, βρισκόταν το χωριό Ανεμοσούρα. Ήταν χωριό όμορφο, με πέτρινα καλντερίμια, μια πλατεία με πλάτανο αιωνόβιο και ανθρώπους που ήξεραν να δουλεύουν, να γελούν και να θυμούνται.
Στην άκρη της πλατείας στεκόταν το μεγάλο αρχοντικό του κυρίου Αργύριου Φερετζή, του πρώτου πολίτη της Ανεμοσούρας. Ο κύριος Αργύριος φορούσε πάντα γυαλιστερά παπούτσια και μιλούσε με ύφος βαρύ, σαν να ήξερε όλα τα μυστικά του κόσμου. Μόνο που, όπως έλεγαν οι πιο παλιοί χαμηλόφωνα, «ο Αργύριος δεν ξέρει από πού πάνε τα τέσσερα, κι ας κρατάει πάντα πυξίδα».
Δίπλα του είχε τρεις στενούς συνεργάτες.
Ο πρώτος ήταν ο Γρηγόρης Παλαιομίχος, άνθρωπος βιαστικός, που έτρεχε πριν ακούσει τι του ζητούν. Αν του έλεγες να φέρει νερό, έφερνε κουβά χωρίς πάτο. Αν του έλεγες να κλείσει μια πόρτα, έκλεινε το παράθυρο. «Κίνηση να υπάρχει», έλεγε.
Ο δεύτερος ήταν ο Κοσμάς Τσαλίκης, πιο αργός, μα με βλέμμα που γυάλιζε πονηρά. Δεν απαντούσε ποτέ ευθέως. Ρωτούσες «τι ώρα είναι;» και σου έλεγε «εξαρτάται ποιος ρωτά». Ήταν ο άνθρωπος που μπορούσε να μπερδέψει ακόμα και τον καθρέφτη του.
Ο τρίτος, ο πιο έξυπνος απ’ όλους, λεγόταν Λυκούργος Μπερμπάντης. Αυτός δεν έτρεχε ούτε μιλούσε πολύ. Κουνούσε το κεφάλι συγκαταβατικά και φρόντιζε πάντα να βρίσκεται μισό βήμα πίσω από τον κύριο Αργύριο, ώστε αν κάτι πήγαινε στραβά, να μην φαίνεται δικό του.
Η Ανεμοσούρα, όμως, είχε και άλλους φροντιστές των γειτονιών. Τον Σπύρο Δρομάκη, που είχε αναλάβει τα μονοπάτια αλλά δεν ήξερε να ξεχωρίσει το χώμα από την άμμο. Τον Θόδωρο Λεβέντη, που πρόσεχε τις αποθήκες μα ξεχνούσε πού είχε βάλει τα κλειδιά. Και την Κυρα-Μαρίνα Λευκή, που ήταν υπεύθυνη για τα πανηγύρια, μα κάθε φορά μπέρδευε τις ημερομηνίες.
Κάθε τόσο, ο κύριος Αργύριος καλούσε συμβούλιο στο μεγάλο τραπέζι του αρχοντικού.
«Όλα βαίνουν καλώς!» έλεγε χτυπώντας το χέρι στο ξύλο.
«Βαίνουν!» απαντούσε ο Γρηγόρης.
«Καλώς!» συμπλήρωνε ο Κοσμάς.
Ο Λυκούργος χαμογελούσε.
Μόνο που στην πλατεία, κάτω από τον πλάτανο, οι χωριανοί έβλεπαν άλλα. Τα έργα άρχιζαν και δεν τελείωναν. Οι αποφάσεις άλλαζαν πριν προλάβουν να εφαρμοστούν. Και κάθε φορά που κάποιος ρωτούσε «γιατί;», έπαιρνε απάντηση τόσο μπερδεμένη, που στο τέλος νόμιζε πως ίσως έφταιγε ο ίδιος που ρώτησε.
Κάποτε, ένας γέροντας του χωριού, ο μπάρμπα-Νικήτας, είπε:
«Όταν δεν είναι ξεκάθαρο ποιος κρατάει το τιμόνι, το καράβι κάνει κύκλους. Κι όταν κάνει πολλούς κύκλους, το πλήρωμα κουράζεται.»
Τα λόγια του ταξίδεψαν σαν αεράκι. Στο αρχοντικό έφτασαν αλλοιωμένα, σαν ψίθυρος που δεν έλεγε τίποτα συγκεκριμένο. Ο κύριος Αργύριος τα άκουσε και είπε:
«Μα φυσικά και ξέρουμε πού πάμε.»
Ο Γρηγόρης έγνεψε.
Ο Κοσμάς χαμογέλασε.
Ο Λυκούργος κοίταξε το ημερολόγιο.
Γιατί στην Ανεμοσούρα πλησίαζε η μεγάλη μέρα που οι χωριανοί θα διάλεγαν ξανά ποιος θα καθίσει στο μεγάλο τραπέζι του αρχοντικού. Και τότε όλοι αναρωτήθηκαν σιωπηλά: θα προλάβουν οι αυλικοί να τρέξουν μπροστά από τα γεγονότα ή θα τους προλάβουν εκείνα;
Κανείς δεν μιλούσε καθαρά. Κανείς δεν έλεγε ονόματα πέρα από τα φανερά. Μα στο χωριό είχε αρχίσει να γίνεται ξεκάθαρο κάτι απλό: πως όποιος δεν καταλαβαίνει τι του λένε, αργά ή γρήγορα θα καταλάβει τι του δείχνουν.
Κι έτσι, κάτω από τον πλάτανο της Ανεμοσούρας, οι άνθρωποι περίμεναν. Όχι με θυμό. Μα με εκείνη τη σιωπηλή αποφασιστικότητα που έχει ένα χωριό όταν ξέρει πια από πού πάνε τα τέσσερα.
