Με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή να προκαλεί αλυσιδωτές συνέπειες στην παγκόσμια αγορά καυσίμων, οι αεροπορικές πτήσεις κατά την καλοκαιρινή περίοδο προμηνύονται πιο ακριβές -και αβέβαιες- από ποτέ.
Εκτός από τις ήδη υψηλές τιμές αεροπορικών εισιτηρίων και των πρόσθετων τελών λόγω πολέμου, οι αεροπορικές εταιρείες σε Ευρώπη και Ασία, πολλές από τις οποίες εξαρτώνται από εισαγόμενο καύσιμο αεροπορικών, αντιμετωπίζουν τώρα ενδεχόμενη έλλειψη καυσίμων, γεγονός που αυξάνει τις πιθανότητες για ακυρώσεις πτήσεων και περικοπές στα δρομολόγια.
Οι ΗΠΑ φαίνεται πως δεν αντιμετωπίζουν άμεσο κίνδυνο για έλλειψη καυσίμων αεροπορικών, αλλά η παγκόσμια έλλειψη ωθεί τις τιμές του καυσίμου προς τα πάνω για τις αμερικανικές αεροπορικές εταιρείες. Αυτές μειώνουν τις φθηνές τιμές εισιτηρίων και τις λιγότερο κερδοφόρες πτήσεις, μια κίνηση που πιθανότατα θα οδηγήσει σε ακόμα μεγαλύτερες αυξήσεις στα εισιτήρια για τους Αμερικανούς ταξιδιώτες, ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες.
Ακόμα και αν οι ΗΠΑ και το Ιράν καταλήξουν σε συμφωνία για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, η κατάσταση για τα καλοκαιρινά ταξίδια έχει ήδη διαμορφωθεί. Οι αεροπορικές εταιρείες προγραμματίζουν τα δρομολόγια και καθορίζουν τις τιμές για τους επόμενους μήνες.
Για παράδειγμα, η United έχει μειώσει το προγραμματισμένο της πρόγραμμα κατά περίπου 5% για τους επόμενους έξι μήνες.
Οι αεροπορικές εταιρείες και οι επιβάτες τους πιθανότατα δεν θα δουν καμία ανακούφιση παρά μόνο αργά το καλοκαίρι κι αυτό με κάθε επιφύλαξη. Ο βασικός λόγος είναι γιατί θα χρειαστούν μήνες για να αποκατασταθούν οι κανονικές προμήθειες πετρελαίου και καυσίμου αεροπορικών.
«Θα χρειαστεί τουλάχιστον μέχρι τον Ιούλιο. Και ακόμα και αυτό μπορεί να είναι αισιόδοξο αυτή τη στιγμή», δήλωσε στο CNN ο Matt Smith, επικεφαλής αναλυτής της Kpler, μιας εταιρείας συμβούλων ενέργειας στις ΗΠΑ.
Τι σημαίνει πρακτικά η έλλειψη καυσίμων στις αεροπορικές
Τα καύσιμα αποτελούν το δεύτερο μεγαλύτερο κόστος για τις αεροπορικές εταιρείες, μετά το κόστος εργασίας.
Ένα επιβατικό αεροσκάφος με μια μονή γραμμή καθισμάτων καταναλώνει περίπου 800 γαλόνια καυσίμου αεροπορικών ανά ώρα. Τα αεροσκάφη με περισσότερη χωρητικότητα καίνε ακόμη περισσότερα.
Οι τέσσερις μεγαλύτερες αεροπορικές εταιρείες των ΗΠΑ -United, American, Delta και Southwest- ξόδεψαν περίπου 100 εκατ. δολάρια την ημέρα το περασμένο έτος μόνο για καύσιμα.
Αυτά τα έξοδα έχουν αυξηθεί δραματικά από την αρχή του πολέμου.
Η Delta δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι μπορεί να δαπανήσει επιπλέον 2 δισ. δολάρια για καύσιμα φέτος, παρόλο που διαθέτει το δικό της διυλιστήριο. Η United μπορεί να δαπανήσει επιπλέον 11 δισ. δολάρια για καύσιμα φέτος αν παραμείνουν τα δεδομένα ως έχουν, δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της United, Scott Kirby, στους υπαλλήλους του τον Μάρτιο.
Delta Airlines AP Photo Carolyn Kaster
Οι τελευταίες τιμές εισιτηρίων για τις… καυτές τουριστικές περιοχές, όπως οι πτήσεις από τις ΗΠΑ προς την Καραϊβική, έχουν αυξηθεί κατά 74% σε σχέση με νωρίτερα μέσα στο μήνα, σύμφωνα με δεδομένα της Deutsche Bank, ενώ οι πτήσεις προς τη Χαβάη από την ηπειρωτική χώρα σημείωσαν αύξηση 21%.
Οι αμερικανικές αεροπορικές εταιρείες δεν ανησυχούν για έλλειψη καυσίμων όσο οι ξένες αεροπορικές. Οι ΗΠΑ είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου στον κόσμο και ένας από τους κορυφαίους εξαγωγείς καυσίμου αεροπορικών.
Αλλά ορισμένοι από τους άλλους μεγάλους εξαγωγείς καυσίμου αεροπορικών είναι το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν, του οποίου το προϊόν είναι “παγιδευμένο” λόγω του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ. Περισσότερο από το 20% της παγκόσμιας θαλάσσιας προσφοράς καυσίμου αεροπορικών πέρασε από το Ορμούζ πέρυσι, με περισσότερο από τα δύο τρίτα να πηγαίνουν στην Ευρώπη.
Η μεγαλύτερη ποσότητα καυσίμου αεροπορικών επεξεργάζεται στην Ασία, με τη Νότια Κορέα να είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας στον κόσμο. Αλλά το μεγαλύτερο μέρος του αργού πετρελαίου που χρησιμοποιούν οι ασιατικές χώρες για να παράγουν καύσιμο αεροπορικών προέρχεται από τη Μέση Ανατολή.
Οι ασιατικές χώρες αρχίζουν να περιορίζουν τις εξαγωγές καυσίμου αεροπορικών, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ο Willie Walsh, διευθυντής της Διεθνούς Ένωσης Αερομεταφορών (IATA). Αυτό θα μπορούσε να αυξήσει την πίεση στις τιμές του καυσίμου αεροπορικών στις ΗΠΑ.
Ακόμα και αν το στενό ανοίξει και πάλι, θα χρειαστούν εβδομάδες για να φτάσουν τα καύσιμα πετρελαίου και αεροπορικών στους προορισμούς στην Ευρώπη και την Ασία. Μην ξεχνάμε ότι θα χρειαστεί καιρός για να επανεκκινήσουν η παραγωγή πετρελαίου και καυσίμου αεροπορικών που έχουν σταματήσει λόγω του πολέμου.
Ζήτημα βιωσιμότητας για αεροπορικές χαμηλού κόστους
Οι υψηλότερες τιμές καυσίμων μπορεί να είναι καταστροφικές για τις αεροπορικές εταιρείες χαμηλού κόστους.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτό της Spirit Airlines, η οποία έχει υποβάλει αίτηση για πτώχευση δύο φορές τους τελευταίους 18 μήνες. Λίγες ημέρες πριν ξεκινήσει ο πόλεμος, ανακοίνωσε σχέδιο εξόδου από την πτώχευση μέχρι το καλοκαίρι.
Spirit Airlines AP Photo Chris O’Meara
Ωστόσο, η εταιρεία προειδοποίησε στην ετήσια οικονομική της αναφορά τον Μάρτιο ότι η αύξηση του κόστους των καυσίμων θα έχει “άμεσο και σημαντικό αρνητικό αντίκτυπο” στα αποτελέσματα, ενδεχομένως ανατρέποντας τις συμφωνίες με τους δανειστές και οδηγώντας την σε εκκαθάριση.
Οι νέες αεροπορικές εταιρείες χαμηλού κόστους, που αποτελούν σημαντική πηγή φθηνών θέσεων, αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες από την πανδημία.
«Οι οικονομικά αδύναμες αεροπορικές εταιρείες που ενδέχεται να δυσκολευτούν να απορροφήσουν αυτές τις συνδυασμένες πιέσεις, μπορεί να αθετήσουν και/ή να επιστρέψουν αεροσκάφη νωρίτερα», προειδοποίησε η Fitch Ratings νωρίτερα αυτό το μήνα.
Ένα ξεκαθάρισμα μεταξύ των αεροπορικών εταιρειών χαμηλού κόστους που αφαιρεί τις φθηνές θέσεις από το σύστημα μπορεί να προκαλέσει αύξηση των τιμών σε όλο το φάσμα της αγοράς.
Οι μεγάλες αεροπορικές εταιρείες ήδη μειώνουν τα προγράμματα πτήσεών τους, εστιάζοντας σε πιο κερδοφόρα δρομολόγια. Οι λιγότερες διαθέσιμες θέσεις σημαίνουν ότι οι εναπομείνασες πιθανότατα θα γίνουν ακριβότερες.
