Πανικός στην αντλία, υστερία στο ράφι και μια οικονομία που αυτοτρολάρεται.
Αν ένας ψυχρός οικονομολόγος ήθελε να εξηγήσει την ελληνική αγορά, δεν θα ξεκινούσε από τα χρηματιστήρια. Θα ξεκινούσε από την αντλία. Από εκεί που η τιμή ανεβαίνει πριν καν ανεβεί.
Χθες έπεσαν βόμβες στο Ιράν… και όχι μόνο…
Σήμερα ανέβηκε η τιμή εδώ.
Το πετρέλαιο που βρίσκεται ακόμη στα υπόγεια κοιτάσματα ή ταξιδεύει σε δεξαμενόπλοιο χιλιάδες μίλια μακριά, δεν έχει φτάσει, αλλά η ελληνική αντλία έχει ήδη προσαρμοστεί. Διότι στην Ελλάδα δεν τιμολογούμε το προϊόν. Τιμολογούμε τον φόβο.
Και κάπου εκεί αρχίζει το εθνικό μας τεστ λογικής.
Το εθνικό μας σπορ: Προληπτικός Πανικός
Δεν χρειάζεται έλλειψη για να δημιουργηθεί ουρά.
Χρειάζεται μόνο μια λέξη: «ανεβαίνει».
«Βάλ’ το τώρα.»
«Γέμισε, γιατί αύριο θα πάει στο Θεό.»
«Πάμε πριν τελειώσει.»
Τι ακριβώς θα τελειώσει;
Η βενζίνη;
Η χώρα;
Ο πλανήτης;
Όχι. Αλλά εμείς συμπεριφερόμαστε λες και σε τρεις μέρες θα σβήσουν οι αντλίες. Λες και το ρεζερβουάρ που γεμίζουμε σήμερα θα μας σώσει από τη γεωπολιτική.
Αν υπήρχε Ολυμπιακό άθλημα στην προληπτική κατανάλωση, θα παίρναμε χρυσό με διαφορά.
Η οικονομία του «Πας Καλά;»
Κάθε φορά που ανεβαίνει η τιμή, φωνάζουμε:
«Πας καλά;»
Και αμέσως μετά πληρώνουμε.
Αυτό, σε τεχνικούς όρους, λέγεται ανελαστική ζήτηση με υψηλό επίπεδο γκρίνιας.
Δηλαδή: δεν μπορούμε να το αποφύγουμε, αλλά μπορούμε να το βρίζουμε.
Το πιο εντυπωσιακό;
Όσο περισσότερο φοβόμαστε την αύξηση, τόσο περισσότερο επιταχύνουμε την κατανάλωση.
Και όσο επιταχύνουμε την κατανάλωση, τόσο πιο εύκολα δικαιολογείται η αύξηση.
Είναι μια σχεδόν ποιητική μορφή αυτοεκπληρούμενης προφητείας.
Οι γρήγορες αυξήσεις και οι αργές μειώσεις
Στην Ελλάδα, οι αυξήσεις κινούνται με ταχύτητα φωτός.
Οι μειώσεις μεταφέρονται με γαϊδουράκι.
Όταν η διεθνής τιμή ανεβαίνει, η προσαρμογή είναι «αναγκαία».
Όταν πέφτει, πρέπει πρώτα «να απορροφηθούν τα αποθέματα», «να σταθεροποιηθεί η αγορά», «να δούμε πού θα κάτσει».
Μεταφράζεται ως εξής:
Ο φόβος περνάει άμεσα στον καταναλωτή.
Η ανακούφιση περνάει από έλεγχο ταυτότητας.
Το κατοχικό μας ένστικτο
Δεν χρειάζεται πραγματική στέρηση.
Αρκεί η ανάμνηση της στέρησης.
Σούπερ μάρκετ;
Γεμίζουμε καρότσια λες και έρχεται λιμός.
Αντλία;
Γεμίζουμε ρεζερβουάρ λες και αύριο κλείνουν τα σύνορα.
Το παράδοξο είναι ότι τρεις μέρες μετά θα ξαναπάμε.
Με την ίδια ανάγκη.
Με την ίδια αγανάκτηση.
Με την ίδια φράση:
«Πας καλά;»
Και τελικά ποιος φταίει;
Οι έμποροι που προσαρμόζονται πριν καν προκύψει κόστος;
Οι αγορές που «ανησυχούν»;
Το κράτος που φορολογεί σταθερά;
Ή εμείς που πανικοβαλλόμαστε με πειθαρχία και συνέπεια;
Η αλήθεια είναι λιγότερο ηρωική και πιο ενοχλητική: Το σύστημα λειτουργεί επειδή λειτουργούμε έτσι.
Ο φόβος μας είναι ρευστότητα.
Η ουρά μας είναι σήμα αγοράς.
Το «βάλε φουλ» είναι η τελική επικύρωση.
Το μεγάλο μας ταλέντο
Δεν είμαστε αφελείς. Ξέρουμε τι γίνεται. Το σχολιάζουμε. Το σατιρίζουμε. Το καταγγέλλουμε.
Αλλά στο τέλος πληρώνουμε.
Και αυτό είναι το πιο ελληνικό χαρακτηριστικό της οικονομίας μας:
Η αγανάκτηση χωρίς αποχή.
Φωνάζουμε «πας καλά;»
Και η αγορά απαντά:
«Μια χαρά. Εσύ;»
